Urodzony w 1990 polski architekt Iwo Borkowicz zbudował instalację artystyczną na miarę naszych czasów. To ogromna stacja meteorologiczna pokryta 23-karatowym złotem. Jego praca ma ważny, wielowątkowy przekaz.

Złota stacja meteo: symbol zmian klimatu

Wysoka na siedem metrów rzeźba powstała w ramach projektu „Snow Guarantee”. Wykonano ją ze stali i pokryto 23-karatowym złotem. Instalacja stanęła w okolicach alpejskiego miasta Bad Gastein w Austrii.

Czytaj też: Nowy mural w Warszawie. To projekt legendarnego artysty

Złota stacja meteorologiczna Borkowicza to nie tylko rzeźba. Została wyposażona w czujniki, które dostarczają danych na temat między innymi prędkości i kierunku wiatru, promieniowania UV, natężenia światła, temperatury, opadów, wilgotności czy ciśnienia atmosferycznego. Aktualne dane w miejscu, gdzie stanęła instalacja, znajdują się na oficjalnej stronie projektu „Snow Guarantee”.

""

Stacja meteo Borkowicza mierzy siedem metrów. Fot: Iwo Borkowicz

sukces.rp.pl

Bad Gastein to znany alpejski kurort, co roku zjeżdżają do niego miłośnicy nart i snowboardu. W Bad Gastein funkcjonuje też znane w Austrii uzdrowisko, którego tradycje sięgają czasów rzymskich.

Swoje bogactwo miasto zbudowało na jeszcze jednym zasobie naturalnym: złocie. „Bad Gastein jest miastem, które przez wieki opierało swój dobrobyt na wydobyciu złota” – powiedział polski artysta. Kolor rzeźby nawiązuje właśnie do historii miasta, jednak to nie jedyny powód, dla którego Borkowicz pokrył swoją instalację warstwą złota.

Chodzi o tradycyjną symbolikę złotego koloru. Od tysiącleci złote przedmioty uważa się za najcenniejsze. Ze złota wykonuje się symbole władzy, pamiątkową biżuterię, nagrody i różne inne cenne artefakty. Określenia „złote lata” czy „złota era” oznaczają najlepszy okres w historii ludzi, państw i kultur.

W dobie zmian klimatycznych artysta chciał zasygnalizować, że być może należy zmienić definicję tego, co najcenniejsze.

Manifest artystyczny projektu Iwo Borkowicza brzmi: „Tylko ważne rzeczy są złote. Do nas należy stwierdzenie, co jest istotne”. Złoty kolor nawiązuje więc do tradycji, jednak już sama nazwa projektu „Snow Guarantee” („Gwarancja Śniegu”) – nawiązuje do tego, co ma dopiero nastąpić.

Iwo Borkowicz: „Świat potrzebuje zmiany hierarchii wartości”

Tymczasem sytuacja, do której doprowadziła działalność człowieka, nie napawa optymizmem. Symbolicznym wyrazem niszczycielskiego wpływu ludzi na przyrodę jest podobizna ptaka dodo, która wieńczy instalację, zastępując tradycyjnego koguta. Gatunek wymarł wskutek masowych polowań na Mauritiusie.

A dlaczego akurat stacja meteorologiczna? Od wielu lat konstrukcje te, rozsiane w różnych lokalizacjach w Alpach, rejestrują zmniejszającą się liczbę dni śnieżnych w tej części świata. Efekt cieplarniany powoduje cofanie się lodowców, co ma negatywny wpływ na lokalną branżę turystyczną.

""

W swojej stacji meteo Borkowicz umieścił ptaka dodo, gatunek wymarły kilka stuleci temu. Fot: Iwo Borkowicz

sukces.rp.pl

Aby powstrzymać ten proces, mieszkańcy Alp na różne sposoby starają się ochronić lodowce, m.in. przechowując śnieg lub porywając połacie lodu specjalnymi materiałami. Powstały nawet prywatne przedsiębiorstwa, które się w tym specjalizują. Nazywa się je „snow guarantees” – stąd też nazwa projektu Borkowicza.

Problem jednak nie jest wyłącznie lokalny, o czym mówią symbole umieszczone na instalacji. Litery „N”, „W” i „E”, oznaczające kierunki świata, są pierwszymi literami nazw największych światowych koncernów. Są to: Nestlé, Walmart i ExonMobile. Wyjątkiem jest litera „S”, którą artysta zadedykował polskiej partii rządzącej.

To właśnie światowe korporacje i rządy państw w największym stopniu przyczyniają się do ocieplenia klimatu. Wiele z nich wykazuje się przy tym opieszałością w działaniach, mającym temu zapobiec.

Jedynym pozytywnym symbolem instalacji Borkowicza jest sam kształt złotej stacji. To replika czujnika wiatru, który stanął na Mount Evereście w 2020 roku. Artysta chciał w taki sposób dać wyraz ludzkiej odwadze, ambicji i niezłomności, które mogą być motorem pozytywnych zmian.