Szukaj

Firmy z Francji zrzucą się na zakup „120 dni Sodomy”

Rząd w Paryżu chce, by francuskie firmy wsparły finansowo projekt odkupienia rękopisu „120 dni Sodomy”. Kontrowersyjne dzieło markiza de Sade od powstania pod koniec XVIII wieku wędrowało z rąk do rąk, a w ostatnich latach stało się przedmiotem jednego z największych oszustw w najnowszej historii Francji.

Historia rękopisu słynnej powieści markiza de Sade, „120 dni Sodomy” , w ostatnich latach doczekała się tylu zwrotów akcji, że sama mogłaby posłużyć za zarys fabuły do intrygującego filmu czy powieści. Jeszcze kilka lat temu pergamin, spisywany przez pisarza w celi w Bastylii, był własnością Gerarda Lheritiera, który odkupił go za 7 milionów dolarów i po latach sprowadził rękopis do ojczyzny. Dziś rząd francuski walczy o pozyskanie oryginału słynnej powieści, zachęcając do zrzutki na ten cel borykające się z kryzysem francuskie firmy.

Czytaj też: Posłuchaj dzieła Philipa Glassa, utwór odkryto po 50 latach

Tekst „120 dni Sodomy” został spisany przez uwięzionego w Bastylii markiza de Sade w 1785 roku. Autor uznawał tekst za zaginiony, jednak w 1789 roku rękopis odnalazł Arnoux de Saint-Maximim, jeden z paryżan biorących udział w zdobyciu Bastylii na początku rewolucji francuskiej. Powieść czekała na publikację ponad 100 lat – po raz pierwszy ukazała się dzięki staraniom niemieckiego psychiatry, Iwana Blocha, w 1904 roku. W 1929 roku w posiadanie manuskryptu wszedł kolejny kolekcjoner, Charles de Noailles, jednak został on skradziony jego córce i odnalazł się dopiero w 1982 roku, kiedy zakupił go Gerard Nordmann – przedostatni jak do tej pory właściciel.

Gerard Lehritier, prowadzący od 1990 roku firmę Aristophil skupującą manuskrypty, korespondencję i inne historyczne dokumenty, to kontrowersyjna postać. W 2012 roku przedsiębiorca wygrał 170 milionów euro w loterii EuroMillions, ale jedna z najwyższych wygranych w historii gry nie sprawiła, że życie kolekcjonera stało się usłane różami. W 2014 Aristophil zakupiła rękopis de Sade’a od Nordmanna, a w 2015 roku Lehritier został aresztowany. Aristophil, zdaniem śledczych, okazał się piramidą finansową. Wg ówczesnych szacunków inwestorzy, którzy wyłożyli pieniądze na kolejne zakupy Aristophil, stracili ok. miliarda dolarów.

Aby przynajmniej częściowo pokryć straty, niektóre dzieła z bogatej kolekcji Aristophil, podczas jak „120 dni Sodomy” czy oryginał „Manifestu surrealizmu” Andre Bretona, miały trafić w 2017 roku na aukcję. Licytację zablokował jednak francuski rząd, uznając manuskrypty za część dziedzictwa narodowego, która nie powinna znajdować się w prywatnych rękach. Sprawa „największego oszustwa w najnowszej historii Francji”, jak pisały o niej media, przez wiele miesięcy znajdowała się w martwym punkcie.

Teraz francuski rząd znów postanowił zawalczyć od rękopis, nawet mimo problemów gospodarczych, które sprawiły, że niektórzy sugerowali władzom kraju na działania wręcz odwrotne – czyli wyprzedawanie swoich najcenniejszych dzieł. W walce o manuskrypt Sade’a, wyceniany na 4,5 mln euro, mają pomóc ulgi podatkowe dla firm, które dołożą się na zakup 12-metrowego zwoju, mającego trafić do kolekcji francuskiej Biblioteki Narodowej. Ogłoszona w ubiegłym tygodniu propozycja dotyczy też tekstu Bretona, za który państwo musi zapłacić 900 tysięcy euro.

Źródło: Le Monde

Zamknij
Zamknij