Szukaj

Muzea wstydu: kiedy zbiory z byłych kolonii zostaną zwrócone?

Europejskie muzea deklarują zwrot bezcennych eksponatów zagrabionych w czasach kolonializmu, ale poza deklaracjami niewiele jak dotąd się wydarzyło.

Podczas wizyty w Burkina Faso w 2018 roku prezydent Francji Emmanuel Macron zadeklarował, że będzie zmierzał do  „dekolonizacji” francuskich muzeów do 2023 roku. Chodzi o instytucje, posiadające w swoich zbiorach zagrabione dzieła sztuki i artefakty pochodzące z krajów będących ofiarami grabieży wojennych lub kolonializmu.

Za przykładem Francji poszły kolejne kraje, deklarujące rewizję swoich zbiorów muzealnych i ewentualny zwrot dziedzictwa kulturowego prawowitym właścicielom. Do tej pory jednak kończyło się głównie na deklaracjach. O całkowitą sprawiedliwość będzie trudno, zwłaszcza że niektóre z artefaktów to znane i bezcenne eksponaty.

Muzeum Brytyjskie i historia kolonializmu

W europejskich muzeach można znaleźć wiele przykładów łupów wojennych prezentowanych w salach wystawowych. Jednym z nich jest kamień z Rosetty, odnaleziony w trakcie wyprawy Napoleona do Egiptu.

Wyświetl ten post na Instagramie.

On this day 1799, French soldiers discovered a large stone, while digging foundations at a fort near the Egyptian village of Rashid (Rosetta). The large stone was inscribed in three languages: Egyptian hieroglyphs and demotic (a later shorthand form of Egyptian) and ancient Greek. The three inscriptions all repeat a single text, offering scholars an excellent opportunity to try and understand hieroglyphs. The Rosetta Stone became one of the keys to deciphering the hieroglyphic script fully. After the stone was brought to England in 1802, four casts of the stone were sent to Edinburgh, Oxford, Cambridge and Dublin, hoping that their universities and learned societies could make progress in their understanding of hieroglyphs. Yet it took twenty years for the code of Egyptian hieroglyphs to be cracked! The original Rosetta Stone can be found in the @BritishMuseum, but you can see one of those original casts in our Ancient Egypt Rediscovered gallery at the National Museum of Scotland. The cast is pictured here with our curator, Dan Potter. #SeeTheWholeStory #RosettaStone #BritishMuseum #AncientEgypt #Hieroglyphs

Post udostępniony przez National Museums Scotland (@nationalmuseumsscotland)

W 1801 roku kluczowy dla odczytania egipskich hieroglifów zabytek został przechwycony przez Brytyjczyków, i do dziś znajduje się w zasobach Muzeum Brytyjskiego – wielokrotnie krytykowanego za kolonialną i często krwawą historię pozyskania wielu eksponatów.

W Muzeum Brytyjskim znajdują się również wywiezione z Aten marmury partenońskie, a także – podobnie jak w Muzeum Wiktorii i Alberta – etiopskie artefakty zagrabione w czasie wyprawy do Abisynii w 1868 roku.

View this post on Instagram

On this day 1799, French soldiers discovered a large stone, while digging foundations at a fort near the Egyptian village of Rashid (Rosetta). The large stone was inscribed in three languages: Egyptian hieroglyphs and demotic (a later shorthand form of Egyptian) and ancient Greek. The three inscriptions all repeat a single text, offering scholars an excellent opportunity to try and understand hieroglyphs. The Rosetta Stone became one of the keys to deciphering the hieroglyphic script fully. After the stone was brought to England in 1802, four casts of the stone were sent to Edinburgh, Oxford, Cambridge and Dublin, hoping that their universities and learned societies could make progress in their understanding of hieroglyphs. Yet it took twenty years for the code of Egyptian hieroglyphs to be cracked! The original Rosetta Stone can be found in the @BritishMuseum, but you can see one of those original casts in our Ancient Egypt Rediscovered gallery at the National Museum of Scotland. The cast is pictured here with our curator, Dan Potter. #SeeTheWholeStory #RosettaStone #BritishMuseum #AncientEgypt #Hieroglyphs

A post shared by National Museums Scotland (@nationalmuseumsscotland) on

Egipt chce odzyskać popiersie Nefretiti

Kłopotliwa historia przedmiotów z Muzeum Brytyjskiego stała się po raz kolejny przedmiotem debaty po tym, jak Niemcy zdecydowali się na budowę Forum Humboldta. Termin wielokrotnie przekładanego otwarcia budynku po pandemii znów stanął pod znakiem zapytania, ale dyskusja o kolonialnej przeszłości Niemiec prawdopodobnie wróci jeszcze przed przecięciem wstęgi.

Wyświetl ten post na Instagramie.

📌 Kraliçe Nefertiti M.Ö. 1370-1330 yılları arasında yaşamış, Antik Mısır firavunu, IV. Amenhotep’in (Akhenaton) eşi, kendisinden sonra gelen Tutankhamun’un hem üvey annesi hem de kayınvalidesidir. Nefertiti ismi, “güzelden gelen” manası taşır. Antik Mısır’da önemli bir siyasi konuma sahip Nefertiti, firavun olan eşiyle eşit saygıyla anılıyordu. Öyle ki firavunun uygulaması gereken yeni yasaları ve değişiklikleri bile uygulayabilme yetkisine sahipti. Zaman içerisinde Nefertiti, Firavun ile birlikte ülkenin binlerce yıllık inanç geleneği üzerinde radikal bir değişiklik yaparak „Atenizm” dinini yaymaya çalışmıştı. _ Fakat birçok tanrıya inanmak yerine sadece Güneş Tanrısına inanma fikri, o sırada eski geleneğin rahipleri tarafından tepki almış, rahipler bu yaptığının bir sapkınlık olduğunu ve lanete uğrayacaklarını söylemişlerdi. Nefertiti’nin dönemine ait kaynaklar, yaymaya çalıştığı bu yeni inanç sistemi yüzünden kendisinin tanrılar tarafından lanetlendiği ve kendisine tahta hükmedecek bir erkek evlat vermediğini anlatırlar. Rivayet budur ki, Nefertiti ömrünü keder ve sıkıntı içerisinde geçirmiştir ve 6 tane kızı olmuştur. Fotoğraf: Kraliçe Nefertiti’nin büstü. Neues Müzesi, Berlin. Daha fazlası için @antiktarih 👈 _ 🇬🇧 Neferneferuaten Nefertiti (c.1370 – c. 1330 BC) was an Egyptian queen and the Great Royal Wife (chief consort) of Akhenaten, an Egyptian Pharaoh. Nefertiti and her husband were known for a religious revolution, in which they worshiped one god only, Aten, or the sun disc. With her husband, she reigned at what was arguably the wealthiest period of Ancient Egyptian history. Some scholars believe that Nefertiti ruled briefly as Neferneferuaten after her husband’s death and before the accession of Tutankhamun, although this identification is a matter of ongoing debate. If Nefertiti did rule as Pharaoh, her reign was marked by the fall of Amarna and relocation of the capital back to the traditional city of Thebes. Follow us @antiktarih 👈

Post udostępniony przez Antik Tarih / Ancient History (@antiktarih)

Forum, które powstanie z połączenia berlińskiego Muzeum Etnograficznego i Muzeum Sztuki Azjatyckiej to nie jedyna kolonialna „zdobycz” Niemców. Na niechlubnej liście 10 najsłynniejszych zagrabionych artefaktów, przygotowanych przez magazyn „Time”, znalazło się m.in. popiersie Nefretiti, które w 1913 roku zostało wywiezione z Egiptu do Niemiec. Mimo starań kolejnych rządów Egiptu pozostaje w Niemczech do dziś, wystawiane w Nowym Muzeum w Berlinie.

 

Zamknij
Zamknij