Do żyjącego w latach 1839–1906 Paula Cézanne’a przylgnął przydomek „ojca sztuki współczesnej”. W Grand Palais w Paryżu można od niedawna oglądać blisko 180 prac zarówno tego francuskiego artysty, jak i kilkudziesięciu innych. Pokazują one, w jaki sposób koncepcje Cézanne’a – niegdyś rewolucyjne – eksplorowali i reinterpretowali inni twórcy, od końca XIX w. aż do dziś.
Paryż. Wystawa „Cezanne i my”
Od kiedy w połowie 2025 r. ponownie otwarto Grand Palais po generalnej renowacji, w tej zabytkowej hali w centrum Paryża nieustannie coś się dzieje. Odbywają się tu najważniejsze wydarzenia kulturalne, nie tylko w skali miasta, ale również całej Europy.
Jednym z takich wydarzeń z pewnością jest wystawa „Cezanne et nous” (fr. „Cezanne i my”), która otworzyła się w Grand Palais 23 września. Wystawa eksploruje wpływ twórczości Cézanne’a na artystyczną ekspresję zarówno współczesnych mu artystów, jak i tych, którzy tworzyli w kolejnych dekadach, aż do teraz.
Czytaj więcej
Wielkoformatowe obrazy w przestrzeni warszawskiego MSN – obszerna wystawa „Edward Dwurnik: Duma i wstyd” wypada świetnie.
Warto zauważyć, że nazwisko malarza w tytule wystawy nie ma akcentu, czyli kreseczki nad literą „e”. Nie ma w tym błędu – taki zapis preferował sam artysta.
W ramach wystawy w Grand Palais można oglądać aż 174 prac, w tym 69 obrazów samego Cézanne’a. Autorami reszty prac są artyści tworzący na przestrzeni ostatnich 150 lat, których w jakimś stopniu zainspirowały koncepcje Cézanne’a lub którzy próbowali w kreatywny sposób je zanegować.
Obok obrazów głównego bohatera wystawy umieszczono prace takich artystów jak Paul Gauguin, Henri Matisse, Pablo Picasso, David Hockney, Amedeo Modigliani, Peter Doig, a nawet abstrakcjonisty Pieta Mondriana czy Bridget Riley, jednej z czołowych przedstawicielek op-artu. Dzieła pochodzą m.in. z paryskich Musée d’Orsay i Centrum Pompidou, Muzeum Narodowego Thyssen-Bornemisza w Madrycie, a także z nowojorskiej galerii Larry’ego Gagosiana.
Wybór Grand Palais jako obiektu mieszczącego obszerną wystawę nie jest przypadkowy i nie chodzi jedynie o rozmiary monumentalnego budynku. To właśnie tu, w 1995 r., odbyła się ostatnia obszerna wystawa prac Cézanne’a, a także retrospektywa, którą zorganizowano w 1907 r. w ramach Salon d'Automne, rok po śmierci artysty. Uważa się, że wydarzenie to miało ogromny wpływ na rozwój sztuki współczesnej.
Dziedzictwo Paula Cézanne’a w sztuce
Dziś Paul Cézanne należy już do klasyków europejskiego malarstwa. W czasach, kiedy tworzył, jego specyficzny styl często spotykał się z niezrozumieniem, a nawet z ostrą krytyką. Wielu uważało jego obrazy za zbyt radykalne i wywrotowe – albo po prostu dziwne.
Wkrótce jednak twórczość Cézanne’a stała się punktem odniesienia dla wielu XX-wiecznych awangardzistów, których interesowało porzucenie utartego kanonu w tworzeniu obrazów. Dotychczas bowiem najbardziej ceniono te dzieła, które wiernie odwzorowywały rzeczywistość.
Francuski malarz, którego Pablo Picasso nazywał „ojcem nas wszystkich”, dał artystom impuls, aby walczyć o wolność indywidualnej ekspresji. To właśnie jego obrazy zainspirowały następne pokolenia malarzy do podejmowania prób zredukowania kompozycji obrazu do podstawowych elementów – dlatego też na wystawie znalazła się również seria obrazów abstrakcyjnych.
Wystawa „Cezanne et nous” w paryskim Grand Palais potrwa do 17 stycznia 2027 r.
