Z okazji 150. urodzin holenderskiego abstrakcjonisty, żyjącego w latach 1872-1944 Pieta Mondriana, Muzeum Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen w Duesseldorfie zorganizowało wystawę retrospektywną „Mondrian Evolution". Jeden z obrazów, który zostanie pokazany podczas ekspozycji, kompozycja „New York City 1”, składa się z naklejanych poziomych oraz pionowych czerwonych, żółtych i niebieskich pasków.

Praca po raz pierwszy wystawiona została w nowojorskim MoMA w 1945 roku. Ostatecznie w 1980 roku zawisła jednak w muzeum w Niemczech. Bliźniaczy obraz artysty z tego samego okresu, który powstał w technice olejnej, wisi obecnie w Centre Pompidou w Paryżu – jednym z najbardziej reprezentatywnych muzeów sztuki nowoczesnej na świecie. 

Czytaj więcej

Holendrzy biją rekord. O tej wystawie w Amsterdamie będzie mówił świat

Dzieło Mondriana powieszone do góry nogami 

Jak poinformowała kuratorka Susanne Meyer-Büser z Nordrhein-Westfalen, dzieło z Duesseldorfu, które wygląda niemal identycznie, jak to z Paryża, w 1944 roku, czyli niedługo po śmierci Mondriana, obrócone zostało o 180 stopni. Oznacza to, że obraz wisiał do góry nogami ponad 70 lat. 

Jak zaznaczyła historyczka sztuki, dowodzić ma tego między innymi to, że na jednej z fotografii, którą wykonano po śmierci artysty w jego pracowni, widać, że dzieło stoi na sztaludze w zupełnie innej orientacji. Gęściej rozmieszczone na obrazie pasy znajdują się bowiem na górnej krawędzi – dokładnie tak samo, jak w przypadku obrazu olejnego z Paryża.

– Pogrubienie siatki powinno znajdować się na górze obrazu. Kiedy wskazałam to innym kuratorom, zdaliśmy sobie sprawę, że to bardzo oczywiste. Jestem w 100 procentach pewna, że obraz był powieszony źle – powiedziała ekspertka. – Można powiedzieć, że obraz „New York City 1” został powieszony do góry nogami. Czy ktoś popełnił błąd podczas transportu? A może ktoś był niedbały? Nie da się tego stwierdzić – podkreśliła Meyer-Büser. 

Czytaj więcej

Muzeum, a w środku tylko jeden obraz. Saudyjczycy uhonorują „Zbawiciela świata”?

Mimo że istnieją wyraźne dowody na to, że dzieło wisiało dotychczas do góry nogami, zdaniem ekspertów zbyt ryzykowne jest zmiana jego położenia. - Taśmy na obrazie są już bardzo luźne – powiedziała Meyer-Büser. – Gdybyśmy teraz go odwrócili, grawitacja pociągnęłaby je w innym kierunku. Teraz pomyłka stała się częścią historii tej pracy – dodała.

Piet Mondrian w 1922 rokiu. Miał wówczas 50 lat.

Piet Mondrian w 1922 rokiu. Miał wówczas 50 lat.

Domena publiczna, Wikimedia Commons

Piet Mondrian, a właściwie Pieter Cornelis Mondriaan, jet jednym z najpopularniejszych i najbardziej cenionych twórców XX wieku. Motywy czerpane początkowo z natury z czasem przekształcał w geometryczne schematy, konstruował kompozycje złożone z pionów i poziomów – posługiwał się nawet linijką i ekierką. Kolorystykę ograniczył do kilku barw. Był artystą, który stworzył nowy kierunek w malarstwie nazwany przez siebie neoplastycyzmem. Na czele z Kandinskym i Malewiczem, uznawany jest za jednego z pionierów czystego abstrakcjonizmu.

Wystawę „Mondrian Evolution", podczas której eksponowana będzie praca „New York City 1” Pieta Mondriana, oglądać można w Muzeum Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen w Duesseldorfie od 29 października do 12 lutego 2023 roku.