Dotychczas określenie „ZHA” funkcjonowało jako skrót nazwy pracowni Zaha Hadid Architects, której założycielką była nieżyjąca Zaha Hadid, jedna z najbardziej wizjonerskich architektek naszych czasów. Teraz „ZHA” – już bez imienia i nazwiska założycielki – to oficjalna nazwa słynnego biura, mającego na koncie nagradzane realizacje na całym świecie. Zmiana to efekt sporu ze spadkobiercami Zahy Hadid.
Zaha Hadid Architects: Słynna pracownia zmienia nazwę
Zaha Hadid założyła swoją pracownię, którą nazwała własnym imieniem i nazwiskiem, w … roku w Londynie. Wizjonerskie podejście do projektowania i innowacyjne, wyprzedzające swoją epokę rozwiązania konstrukcyjne, jakie stworzyła pochodząca z Iraku architektka, przysporzyły Hadid status ikony współczesnej architektury.
Patrząc na futurystyczne, wydające się przeczyć zasadom fizyki projekty Zaha Hadid Architects, już na pierwszy rzut oka można stwierdzić, że mamy do czynienia z dziełem Irakijki lub jej współpracowników. Hadid zmarła 10 lat temu, pozostawiając po sobie ogromny dorobek i filozofię projektowania, której kontynuatorami są blisko 500 inżynierów pracujących w biurach ZHA w Londynie, Berlinie, Pekinie, Shenzhen i Hongkongu.
Czytaj więcej
Projekt biurowca Gambit Office autorstwa pracowni KWK Promes Roberta Koniecznego zwyciężył w międzynarodowym konkursie architektonicznym organizowa...
Stojący na czele Zaha Hadid Architects Patrick Schumacher, wieloletni współpracownik Hadid, podzielił się niedawno informacją, której od dawna spodziewało się wielu obserwatorów. Niektórzy jednak mieli nadzieję, że ta informacja jednak się nie pojawi. Szef studia ogłosił, że zmienia ono swoją nazwę.
Centum Hejdara Alijewa w stolicy Azerbejdżanu, Baku. Jedna z najbardziej znanych realizacji pracowni Zahy Hadid.
Biuro nie nosi już pełnego imienia i nazwiska swojej legendarnej założycielki. Od teraz jego oficjalna nazwa brzmi po prostu: ZHA. Nowej nazwie towarzyszy też odświeżona identyfikacja wizualna i nowa strona internetowa pracowni. Zarejestrowano też nową firmę ZHA Architects Limited z siedzibą w Londynie.
Zmiana nazwy słynnej pracowni to finał prawnej batalii. „Zaha jest z nami tylko duchem”
Schumacher podkreślił, że jego biuro rozpoczyna nowy rozdział, dodając, że realizacje ostatnich projektów autorstwa Zahy Hadid dobiegają końca. „Oczywiście kochamy Zahę, pracowaliśmy z nią i kierownictwem firmy przy tych projektach, ja również. Ale nie ma jej już z nami, jest z nami tylko duchem, mamy wiele nowych projektów, które wkrótce powstaną” – wyjaśnia szef ZHA.
Zmiana nazwy biura wywołała skrajnie różne reakcje. Pojawiły się zarówno gratulacje, jak i fala krytyki. Osoby przeciwne usunięciu imienia i nazwiska Zahy Hadid z nazwy firmy zauważały, że nie wygląda ono jak ewolucja, ale jak wygumkowanie czołowej postaci stojącej za słynną pracownią.
Najnowszy krok Patricka Schumachera jest rezultatem prawnej batalii, która miała swój finał w lutym 2026 r. Po jednej stronie stało biuro kierownictwa biura Zaha Hadid Architects, po drugiej – Zaha Hadid Foundation, udzielająca pracowni licencji na sygnowanie projektów nazwiskiem architektki. Dodajmy, że licencja udzielana była odpłatnie.
Umowę licencyjną podpisano w 2013 r., trzy lata przed śmiercią Zahy Hadid. Zgodnie z zapisami umowy studio ZHA musiało co roku płacić fundacji sześć proc. swoich przychodów.
W lutym Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Najwyższego z grudnia 2024 r., który nakazał pracowni zachowanie swojej nazwy i dalsze płacenie fundacji. Wskutek najnowszego wyroku Schumacher zyskał możliwość renegocjacji umowy licencyjnej lub zmiany nazwy pracowni. Wybrał to drugie rozwiązanie.
