Komitet Światowego Dziedzictwa UNESCO ogłosił tegoroczną listę 26 miejsc rozsianych na całym świecie, które od teraz obejmuje ochrona konserwatorska organizacji. W tym roku na listę wpisano wyjątkowo dużo modernistycznych budynków – w tym zabytkowe śródmieście Gdyni i powojenną architekturę Taszkentu, a także budynki autorstwa Alvara Aalto, wybitnego reprezentanta tego stylu.
Modernistyczne śródmieście Gdyni na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO
Wszystko jest już jasne: po wielu latach starań modernistyczne centrum Gdyni trafiło na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Długo oczekiwaną decyzję podjęli członkowie Komisji Światowego Dziedzictwa w trakcie trwającej właśnie w koreańskim Busan 48. sesji obrad.
Status UNESCO zyskał międzywojenny układ urbanistyczny w centrum Gdyni, który już w 2007 r. trafił do rejestru zabytków województwa pomorskiego, a w 2015 r. uznano go za Pomnik Historii. Wpisanie gdyńskiego śródmieścia na listę UNESCO potwierdza jego wyjątkowe znaczenie dla historii architektury i urbanistyki w skali całego świata.
Czytaj więcej
Był dowodem na to, jak innowacyjna jest japońska gospodarka. Budynek „Solar Ark” w japońskim mieście Anpachi od lat stoi jednak opuszczony i nieuży...
Komisarze tłumaczą swoją decyzję tym, że modernistyczne centrum Gdyni stanowi znakomity przykład udanego zastosowania tego stylu na dużą skalę. „Rezultatem jest miejski organizm wykorzystujący planowanie opierające się na modułach, co tworzy charakterystyczny, zwarty zespół architektury modernistycznej o wyrazistej, indywidualnej ekspresji” – czytamy na stronie UNESCO.
Zespół mieszkaniowy Banku Gospodarstwa Krajowego w Gdyni, zwany też „bankowcem”, ukończenie budowy w 1939 roku.
„Centrum miasta – wraz z jego zabudową, willami na Kamiennej Górze oraz innymi budynkami mieszkalnymi z tego okresu – stanowi świadectwo wyraźnego zerwania z historyzmem w procesie przekształcania wsi Gdynia w nową, kluczową bramę morską Rzeczypospolitej Polskiej w okresie międzywojennym” – podsumowuje Komisja.
Lista UNESCO: Oprócz Gdyni,modernizm w Finlandii i Uzbekistanie
Na listę UNESCO wpisano w tym roku też dorobek żyjącego w latach 1898-1976 Alvara Aalto, jednego z najwybitniejszych fińskich architektów. Jeden z projektów Fina – sanatorium w Paimio – opisywaliśmy na łamach „Sukcesu”.
Status UNESCO posiada dokładnie 13 budynków Aalto, które wybudowano w Finlandii w latach 1928-1988. Jak podkreśla Komisja, znajdujące się zarówno w miastach, jak i na wsiach obiekty łączą w sobie funkcjonalność i wysokie walory estetyczne.
Czytaj więcej
Sanatorium w Paimio to jeden z najsłynniejszych projektów fińskiego architekta Alvara Aalto, jednego z najważniejszych architektów XX wieku. Po rem...
„Osadzone w fińskich tradycjach budowlanych, a jednocześnie czerpiące z globalnych idei modernistycznych, dzieła te wyrażają wizję skoncentrowaną na człowieku, uwzględniającą specyfikę miejsca i pełną empatii – wizję, która stanowi o wyjątkowości fińskiego wkładu w architekturę nowoczesną” – tłumaczą członkowie Komisji.
Komisarze uznali, że na umieszczenie na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO zasługuje również dziesięć budynków i zespołów urbanistycznych w Taszkencie, które budowano od lat 60. do wczesnych lat 90. ubiegłego wieku. Był to okres odbudowy stolicy Uzbekistanu po masywnym trzęsieniu ziemi, które dotknęło ten region w 1966 r.
Hala targowa w Taszkencie.
Na listę trafiły m.in. muzea, hale wystawiennicze, hotele, kompleksy mieszkaniowe oraz instytucje kulturalne i naukowe. „Razem kształtują one główne przestrzenie publiczne miasta i ukazują integrację modernistycznych zasad planistycznych z lokalnymi uwarunkowaniami klimatycznymi, sejsmicznymi i kulturowymi” – czytamy w uzasadnieniu decyzji Komisji UNESCO.
