W konkursie na projekt nowego dworca kolejowego w Wilnie startowały znane biura architektoniczne z całego świata. To jednak projekt londyńskiego Zaha Hadid Architects zdobył głosy specjalnej komisji.

Wilno: najbardziej „zielony” dworzec w Europie

Projekt inwestycyjny, w ramach którego ma powstać nowy dworzec kolejowy w Wilnie, nosi nazwę „Green Connect”. Rozwiązania konstrukcyjne, a także charakterystyczna dla biura Zahy Hadid stylistyka okazały się dokładnie tym, na czym zależało pomysłodawcom przebudowy wileńskiego dworca.

Czytaj więcej

Kengo Kuma, projektant między innymi stadionu olimpijskiego w Tokio.
Niedoceniany mistrz: oto Kengo Kuma, najbardziej wpływowy architekt na świecie

Organizatorami renowacji są władze miasta, litewski przewoźnik narodowy Lietuvos Geležinkeliai oraz litewskie przedsiębiorstwo LTG Infra. Nowy dworzec będzie stanowić część projektu superszybkich linii kolejowych Rail Baltica.

Odnowienie dworca w Wilnie jest też elementem szerszego planu zaadaptowania w stolicy Litwy ekologicznych rozwiązań, wpisujących się w zasady zrównoważonego rozwoju. Jednym z takich proekologicznych zabiegów jest oddanie przestrzeni pieszym i rowerzystom.

Projekt biura Zahy Hadid przewiduje budowę nie tylko dworca, ale i parku wokół całego kompleksu.

Projekt biura Zahy Hadid przewiduje budowę nie tylko dworca, ale i parku wokół całego kompleksu.

Zaha Hadid Architects/Render by Negativ

Patrząc na wizualizacje projektu, kompleks już samym swoim wyglądem będzie zachęcał do tego, aby go odwiedzić i się po nim przespacerować. Na terenie dworca nie zabraknie ścieżek rowerowych i obszernych chodników, zaś istniejący parking znajdzie nową lokalizację – pod ziemią.

Zamiast niego, wokół dworca powstanie liczący 4 tysiące metrów kwadratowych park, w którym znajdzie się ponad 300 drzew. Zieleń pokryje również sam budynek dworca – zapewni ona chłód latem i odpowiednią izolację zimą. Część energii elektrycznej będzie pochodzić z paneli fotowoltaicznych.

W centrum kompleksu stanie opływowy, wydający się kpić z zasad grawitacji budynek, skomponowany z istniejącym neoklasycystycznym dworcem. Ultranowoczesne, dobrze doświetlone naturalnym światłem wnętrze dworca będą zdobić organiczne, opływowe elementy konstrukcyjne.

Budynek pokryje laminowane drewno pochodzące z okolicznych lasów. W jego bezpośrednim sąsiedztwie powstanie też tarasowy dworzec autobusowy. Znikną natomiast szpecące przestrzeń koski i pawilony.

Biuro Zahy Hadid projektuje na Litwie

Jednym z najważniejszych elementów dworca będzie przebiegający przez niego most, szeroki na 46 i długi na 150 metrów. Będzie on łączył centrum miasta i starówkę na północy z odseparowaną dotychczas dzielnicą Naujininkai na południu.

Nowy dworzec ma być miejscem, w którym mieszkańcy Wilna będą chętnie spędzać czas.

Nowy dworzec ma być miejscem, w którym mieszkańcy Wilna będą chętnie spędzać czas.

Zaha Hadid Architects/Render by Frontop

Głównym autorem projektu dworca jest architekt Patrik Schumacher.

Wileński dworzec kolejowy nie jest pierwszym projektem, jaki wyszedł z pracowni Zaha Hadid Architects, i który miał powstać w stolicy Litwy. Już ponad dziesięć lat temu zaplanowano budowę filii muzeum, będącego efektem współpracy petersburskiego Ermitażu i Fundacji Solomona R. Guggenheima.

Biuro Zahy Hadid wygrało konkurs na projekt muzeum w 2008 roku, jeszcze za życia słynnej brytyjskiej architektki. W międzynarodowym konkursie pokonało projekty takich wybitnych architektów jak Daniela Liebeskinda czy Massimiliano Fuksasa.

Futurystyczny projekt wciąż można obejrzeć na oficjalnej stronie Zaha Hadid Architects. Robi niezwykłe wrażenie skalą, organiczną formą i niemal kosmicznym charakterem.

Niestety, inwestycja napotkała po drodze problemy natury prawnej i realizacja projektu jak dotąd nie doszła do skutku.

W 2019 roku architekci z pracowni Zaha Hadid Architects zaprojektowali również budynek dworca w Tallinie w Estonii, który – tak jak dworzec w Wilnie – stanie się częścią projektu Rail Baltica.