Monumentalny, brutalistyczny budynek dworca autobusowego w angielskim Preston zbudowano w 1969 roku. Od tamtej pory, podobnie jak większość architektury modernistycznej, przestał budzić zachwyt i popadał w zapomnienie, a jego stan stopniowo się pogarszał.

Po latach zaniedbania, projekt renowacji obiektu powierzono angielskiej pracowni architektonicznej John Puttick Associates. Przedsięwzięcie się powiodło, a bardzo udana renowacja otrzymała wyróżnienie The World Monuments Fund/Knoll Modernism Prize uznawaną za jedną z najcenniejszych nagród przyznawanych autorom udanych renowacji istniejących budynków.

Dworzec w Preston – zachować, a nie burzyć

Projekt zbudowanego pod koniec lat 60. XX wieku dworca w Preston w Lancashire powstał w znanym brytyjskim biurze architektonicznym BDP. W krótkim czasie trafił do kanonu modernizmu i jednego z jego najważniejszych nurtów – brutalizmu, w którym kluczową rolę w konstrukcji obiektów odgrywał beton.

Czytaj więcej

Najpiękniejszy na świecie budynek z cegły jest w Katowicach

Z czasem budynek zaczął niszczeć. W 2015 roku architekci ze studia John Puttick Associates wygrali przetarg na renowację obiektu. Na trzy lata dworzec zamknięto – prace renowacyjne ukończono w 2018 roku.

Architekci nie chcieli mocno ingerować w oryginalny wygląd wnętrza dworca, a jedynie przywrócić mu dawną świetność. Projekt pracowni BDP sam w sobie jest bowiem funkcjonalny i niszczenie go nie miało większego sensu. Aby osiągnąć zamierzony efekt, położono nacisk przede wszystkim na solidne oczyszczenie wszystkich powierzchni, a więc betonowego sufitu, kafelków i podłóg.

Budynek dworca w Preston po zmroku.

Budynek dworca w Preston po zmroku.

Kinlochbervie, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Intencją architektów było nie tylko odświeżenie powierzchni i zachowanie charakterystycznych elementów wnętrza, ale też ułatwienie poruszania się po budynku. Największą ingerencją było przearanżowanie poczekalni i przebudowa kilku sąsiadujących ze sobą wejść do budynku. Aby upłynnić ruch podróżujących, kilka wejść scalono w jedno, duże.

Tak dobrze przeprowadzoną konserwację i przemyślaną renowację budynku docenili jurorzy konkursu. Zwrócili przy tym uwagę na to, że obiekt przyczynia się do generowania mniejszego śladu węglowego.

„Renowacja dworca autobusowego w Preston przyniosła społeczne i publiczne korzyści obiektu, przez który każdego tygodnia przejeżdża 10 tysięcy autobusów tygodniowo. Z tego powodu przyczynia się do zmniejszenia śladu węglowego, co ma znaczenie w obliczu zmian klimatycznych” – powiedział Bénédicte de Montlaur przewodniczący organizacji The World Monuments Fund.

Nagroda The World Monuments Fund/Knoll Modernism Prize dla dworca w Preston

Nagrodę The World Monuments Fund/Knoll Modernism Prize przyznaje się co dwa lata. Jej laureatami są autorzy najciekawszych i najbardziej innowacyjnych projektów renowacji istniejących budynków lub większych założeń urbanistycznych.

Charakterystyczne „balkony” – znak rozpoznawczy dworca w Preston.

Charakterystyczne „balkony” – znak rozpoznawczy dworca w Preston.

The original uploader was Longwayround at English Wikipedia., CC BY-SA 2.5, Wikimedia Commons

Warunkiem zakwalifikowania się do nagrody w danym roku jest ukończenie realizacji danego projektu w ciągu ostatnich dziesięciu lat. Po raz pierwszy nagrodę przyznano w 2008 roku.

W tym roku organizatorzy szczególną wagę przywiązywali do jak najbardziej zrównoważonego ekologicznie sposobu realizacji projektów. Oprócz tego, honorowali projekty, które w centrum stawiały ludzi i społeczności.