W kościele w niemieckim mieście Halberstadt nastąpił kolejny przełomowy moment w wykonywaniu utworu awangardowego amerykańskiego kompozytora Johna Cage’a pod tytułem „Organ²/ASLSP”, uważanym za najdłuższą i zarazem najwolniejszą wykonywaną kompozycję na świecie. Na zmianę dźwięku w trakcie wykonywania utworu miłośnicy Johna Cage'a czekali dwa lata.
John Cage: zmiana dźwięku w najdłuższym i najwolniejszym utworze na świecie
Na organach w katedrze św. Burcharda w niemieckim Halberstadt nieprzerwanie od 2001 roku wykonuje się utwór, którego końca nie usłyszy ani żaden z żyjących obecnie ludzi, ani wiele następnych pokoleń. Jego autorem jest eksperymentalny amerykański kompozytor John Cage, jeden z najbardziej oryginalnych i wpływowych kompozytorów drugiej połowy XX wieku.
Inną, najsłynniejszą kompozycją Cage’a jest utwór „4′33″” z 1947 roku. Potocznie nazywa się go „czterema minutami i 33 sekundami ciszy”, ponieważ zawiera jedynie same pauzy i żadnych nut.
Czytaj więcej
„Na uniwersytetach, w mediach, w polityce, wszędzie – nie da się mówić prawdy” – Ai Weiwei, słynny chiński artysta i dysydent, prześladowany przez...
Tytuł utworu „Organ²/ASLSP” to skrót od określenia „As Slow as Possible”, czyli po polsku: „tak wolno, jak to możliwe”. Sugeruje on więc instrument, na jakim należy odegrać utwór, a także sposób wykonania kompozycji.
Tempo utworu jest niebywale powolne, co przekłada się na jego długość, która — jak obliczono — wyniesie aż 639 lat. Bardzo rzadko zmieniają się też dźwięki w utworze. 6 lutego 2024 roku w katedrze św. Burcharda nastąpiła kolejna zmiana dźwięku poprzez domontowanie do organów nowej piszczałki, która wygenerowała nowy dźwięk.
Ostatniej zmiana dźwięku miała miejsce dwa lata temu, 5 lutego 2022 roku. W trakcie nieustannego wykonywania utworu od 2001 roku nastąpiło jak dotąd 16 zmian dźwięków.
Wydarzenie miało miejsce przy udziale mediów i tłumu widzów, którzy — jak informuje BBC — wykupili miejsca na widowni z wieloletnim wyprzedzeniem. Za te najdroższe, znajdujące się w pierwszym rzędzie, trzeba było zapłacić 200 euro.
„ASLSP” czyli „Tak wolno, jak to możliwe”: awangardowy utwór Johna Cage'a
John Cage napisał liczącą osiem stron partyturę utworu „Organ²/ASLSP” w 1987 roku. Nigdy nie określił czasu trwania kompozycji — w partyturze zapisał jedynie oznaczenia wysokości i czasu trwania dźwięków.
W trakcie premiery utworu w 1987 roku jego wykonanie trwało zaledwie niecałe pół godziny. Jednak w 2009 roku wykonanie organistki Diane Luchese trwało już prawie 15 godzin, co świadczy o możliwości różnych interpretacji, jaką Cage dał przyszłym wykonawcom kompozycji.
W 1997 roku, pięć lat po śmierci Cage’a, grupa filozofów i muzyków wpadła na pomysł, aby wykonanie utworu wydłużyć do 639 lat. Ich plan dał początek projektowi o nazwie John Cage Organ Art Project Halberstadt.
Na potrzeby projektu zbudowano specjalnie zaprojektowane organy. Instrument ożywia elektronicznie sterowany mechanizm — tak, aby wszystko działało samodzielnie, bez udziału ludzi (z wyjątkiem rzadkich momentów zmiany dźwięku).
Liczbę 639 zaczerpnięto z okresu, jaki dzieli rok 2000 od daty budowy organów w katedrze w Halberstadt, która miała miejsce w 1361 roku. Początkowo wykonanie utworu miało rozpocząć się właśnie w roku 2000, jednak ostatecznie datę przesunięto na 5 sierpnia 2001 roku.
Zgodnie z partyturą, którą napisał Cage, przez pierwsze 18 miesięcy panowała całkowita cisza. Pierwsze dźwięki wybrzmiały dopiero w 2003 roku.
Zgodnie z informacją na oficjalnej stronie projektu, następna zmiana dźwięku w utworze „Organ²/ASLSP” nastąpi dopiero za ponad dwa lata, 5 sierpnia 2026 roku. Finał utworu zaplanowano na rok 2640 i w sprzedaży są bilety na jego odsłuch. Bilet można przekazać — na przykład potomnym.
