Muzeum Dingęs Štetlas na Litwie jako jedyna instytucja z Europy zostało jednym z laureatów międzynarodowego konkursu architektonicznego Prix Versailles. Kameralny budynek w niewielkiej miejscowości Szadów znalazł się w gronie takich monumentalnych gmachów projektu światowej sławy architektów jak Muzeum Nauki i Technologii w Shenzhen czy Muzeum Narodowe im. Szejka Zajida w Abu Zabi.
Litwa: Nagroda Prix Versailles dla Muzeum Dingęs Štetlas
Konkurs Prix Versailles, którego inicjatorem jest UNESCO, odbywa się co roku już od 11 lat. W ramach konkursu jury przyznaje nagrody najlepszym projektom architektonicznym z całego świata w dziewięciu kategoriach, między innymi „Lotniska”, „Przestrzenie komercyjne”, „Hotele”, „Restauracje” i „Muzea”, mając na uwadze takie aspekty jak wpływ obiektów na środowisko, społeczeństwo i kulturę.
Organizatorzy konkursu ogłosili właśnie siedmiu zwycięzców w kategorii „Muzea”. W gronie tym znalazła się instytucja za naszą północno-wschodnią granicą – Dingęs Štetlas, czyli Muzeum Zaginionego Sztetla w liczącym nieco ponad trzy tysiące mieszkańców miasteczku Szadów (lit. Šeduva) w północnej części Litwy.
Czytaj więcej
Warszawski budynek MSN staje się powoli jednym z symboli zmieniającej się stolicy Polski, zyskuje też rozgłos za granicą. Dowodem może być miejsce...
Muzeum Dingęs Štetlas, które zaprojektowali architekci z fińskiej pracowni Lahdelma & Mahlamäki Architects, przybliża codzienne życie i kulturę typowych miasteczek zamieszkiwanych niegdyś przez litewskich Żydów. Budynek muzeum składa się z segmentów o spadzistych dachach, co nawiązuje do wyglądu typowych chat.
Każdy z tych segmentów-chat prezentuje osobny segment tematyczny wystawy. Fasadę muzeum pokrywają jasnoszare płytki, co nadaje mu eteryczny wygląd, jakby cały budynek był duchem. Do muzeum przylega ponadto Park Pamięci.
Zdaniem jury konkursu Prix Versailles muzeum jawi się jako „cud”. Jak podkreślają w uzasadnieniu swojego werdyktu, instytucja oferuje „jedyny sposób na przekazanie tego, czego nie da się opisać słowami” w kraju, w którym przed II wojną światową istniało ponad 200 sztetli, a teraz nie ma ani jednego.
Najpiękniejsze muzea z całego świata: Nagrody Prix Versailles 2026
Dingęs Štetlas to jedyne muzeum z Europy, które trafiło do zwycięskiej siódemki w ramach tegorocznej edycji Prix Versailles. Znakomita większość wyróżnionych instytucji znajduje się w Azji.
Poczynając od najbliższego Polsce muzeum — jednym z laureatów jest Centrum Cywilizacji Islamskiej w Taszkencie. Monumentalny gmach, którego architektura nawiązuje do średniowiecznego stylu z epoki Timurydów, mieści przestrzenie muzealne i centrum badawczo-edukacyjne.
Kolejna instytucja to Muzeum Narodowe im. Szejka Zajida w Abu Zabi, którego projekt to dzieło pracowni brytyjskiego architekta Normana Fostera. Instytucja prezentuje ponad 300 tysięcy lat historii obszaru, na którym obecnie znajdują się Zjednoczone Emiraty Arabskie.
W konkursie zwyciężyły też dwa muzea z Chin. Pierwsze to Muzeum Nauki i Technologii w Shenzhen projektu pracowni Zaha Hadid Architects, drugie to Muzeum Zapachu Xuelei w Kantonie.
Najdalej na wschód wysuniętą instytucją, którą wyróżniło jury Prix Versailles, jest multidyscyplinarne Muzeum Narracji (MoN) w Tokio, które zaprojektował japoński architekt Kengo Kuma. Jedynym muzeum spoza Europy i Azji, które trafiło do grona laureatów, jest z kolei Narodowe Muzeum Medalu Honoru w Arlington w USA, poświęcone pamięci osób, które uhonorowano najwyższym amerykańskim odznaczeniem wojskowym. To ostatni projekt urugwajskiego architekta Rafaela Viñoly’ego, który zmarł w 2023 roku.
