Kulisy powstania największego drewnianego obiektu na świecie. „Prosta budowla”

Ubiegłoroczne Expo w Osace to już historia. Podobnie jest z Wielkim Kręgiem – gigantyczną drewnianą konstrukcją, która otaczała teren wystawy i stanowiła jedną z głównych atrakcji dla milionów gości odwiedzających kompleks wystawienniczy.

Wielki Krąg było dziełem Sou Fujimoto, czołowego japońskiego architekta. W rozmowie z Ma Yansongiem, cenionym chińskim architektem z pracowni MAD, opublikowanej na łamach prestiżowego włoskiego magazynu „Domus”, japoński projektant opowiada o swoim pomyśle na Wielki Krąg, a także o tym, jak ewoluowała ta koncepcja.

Wielki Krąg: Symbol Expo 2025 w Osace

Czym był Wielki Krąg? W najprostszym ujęciu – unoszącą się nad ziemią ścieżką prowadzącą dookoła terenu wystawy i jednocześnie gigantycznym tarasem widokowym. Każdego dnia pokonywały go tysiące ludzi. Krąg dawał możliwość spojrzenia na Expo z góry, ale był też atrakcją samą w sobie. W trakcie Expo 2025 w Osace przez ten obiekt przewinęło się łącznie ponad 25 milionów ludzi z całego świata. W najbardziej tłocznym dniu konstrukcję otaczającą teren wystawy odwiedziło 20 tysięcy osób. Wieczorami obiekt gromadził tłumy ludzi, którzy obserwowali zachód słońca.  

Czytaj więcej

Architektura

Koniec największej drewnianej konstrukcji na świecie. Wielki Krąg idzie na opał

Trwa rozbiórka Wielkiego Kręgu, jednego z symboli ubiegłorocznej wystawy Expo w Osace. Największa...

Wielki Krąg stał się też symbolem wystawy Expo. Z jednej strony był nawiązaniem do japońskich tradycji, z drugiej – stanowił odniesienie do wielkich projektów inżynierskich, które w ostatnich dekadach stały się symbolem Japonii i – szerzej – całej Azji wschodniej.

Sou Fujimoto, projektant Wielkiego Kręgu.

Foto: KAZUHIRO NOGI / AFP

Od początku było jasne, że po zakończeniu wystawy Wielki Krąg przestanie istnieć. Drewniana konstrukcja miała zostać rozebrana i przeznaczona do ponownego wykorzystania. Rozbiórka trwa, a krąg znika w oczach. Część drewna ma zostać wykorzystana do budowy innych konstrukcji, część posłuży jako budulec dla ławek miejskich, część zostanie zmielona na wióry. Decyzja o zniszczeniu Wielkiego Kręgu spotkała się z protestami – wyburzenie tak ogromnego obiektu uznano za marnotrawstwo i działanie nieekologiczne.  

Widok fragmentu kręgu z lotu ptaka podczas ostatniego dnia Expo 2025 w Osace.

Foto: NAOKI MAEDA / YOMIURI / THE YOMIURI SHIMBUN VIA AFP

Do tego tematu Sou Fujimoto, projektant konstrukcji, nie odnosi się w rozmowie z Ma Yansongiem. Jest za to sporo o znaczeniu kręgu, pierwotnej koncepcji architektonicznej, a także o tym, jak zmieniał się projekt największej na świecie drewnianej konstrukcji.

Sou Fujimoto: „Wielki Krąg nie miał być autostradą dla ludzi”

Japoński architekt zaprojektował monumentalną, kilkupiętrową strukturę o obwodzie około dwóch kilometrów, otaczającą powierzchnię liczącą około 60 tys. metrów kwadratowych, na której stanęły pawilony krajów i organizacji z całego świata. W rozmowie z „Domus” Fujimoto przyznał, że kształt Wielkiego Kręgu miał być symbolem jedności ludzi w podzielonym świecie. „Kształt kręgu jest przesłaniem dla świata, zwłaszcza w rzeczywistości głębokich podziałów” – mówi Fujimoto. „Prostota koła ma wiele istotnych znaczeń – takich jak jedność, harmonia czy cyrkulacja. Spodobała mi się idea przesłania dotyczącego różnorodności – wiele różnych ludzi, kultur i krajów może się zjednoczyć” – dodał.

Foto: Gierlang Bhakti Putra Unsplash

Japoński architekt przyznaje jednak, że takie założenie pojawiło się w jego głowie dopiero z czasem. Pierwotnie chodziło o stworzenie obiektu, który zorganizuje ruch ludzi zwiedzających tereny Expo. „Pierwotnie chodziło bardziej o rozwiązanie infrastrukturalne i umożliwienie ludziom sprawnego przemieszczania się. Później zdałem sobie sprawę, że nie będzie dobrze, jeśli powstanie jedynie coś w rodzaju autostrady na podwyższeniu” – wspomina architekt.

Wielki Krąg: Trwa wyburzanie symbolu Expo

Niespotykana skala obiektu, w zestawieniu z tłumami ludzi, które odwiedzały krąg podczas trwania wystawy, dawała zaskakujący efekt wizualny i symboliczny. „Jeśli stało się po jednej stronie kręgu, ludzie poruszający się po stronie przeciwległej wydawali się malutcy. Można było odnieść wrażenie, że obserwuje się horyzont całej planety. Mimo to, choć ci ludzie byli tak daleko, wszystkich łączyło poczucie, że są razem w tym samym miejscu, na tym samym obiekcie” – mówi Fujimoto i dodaje: „Przy takich tłumach, przestrzeń architektoniczna po prostu znika. Pozostaje jedynie ruch ludzi”.

Pomysł wykorzystania drewna jako głównego budulca Wielkiego Kręgu pojawił się już na wczesnym etapie projektowania obiektu. Takie rozwiązanie było nie tylko bardziej ekologiczne, ale też nawiązywało do tradycyjnej japońskiej architektury.

Konstrukcja budowli opierała się na połączeniu belek przy wykorzystaniu starej japońskiej techniki budowlanej o nazwie nuki. „Połączyliśmy w kręgu tę tradycję z najnowszymi technologiami, aby uzyskać obiekt o dużej skali” – tłumaczy Sou Fujimoto.

Foto: Bart Wellens Unsplash