Rosja musi zwrócić obraz wart 100 mln dolarów. Dzieło Rubensa wróci do Niemiec?

Słynny obraz Rubensa „Tarkwiniusz i Lukrecja” wróci do Niemiec. Wcześniej kupił go rosyjski kolekcjoner. Zdaniem sądu – zrobił to w sposób nielegalny. Czy Rosjanie zwrócą Niemcom arcydzieło Rubensa?

Publikacja: 14.12.2023 16:18

Obraz „Tarkwiniusz i Lukrecja” wisiał w pałacu Sanssouci w Poczdamie, w czasie wojny został przez Ni

Obraz „Tarkwiniusz i Lukrecja” wisiał w pałacu Sanssouci w Poczdamie, w czasie wojny został przez Niemców przeniesiony w inne miejsce, a potem – zdaniem strony niemieckiej – zrabowany przez ZSRR.

Foto: Allie Caulfield, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Obraz Petera Paula Rubensa wróci do Niemiec po wielu dekadach sporu z Rosją. „Tarkwiniusz i Lukrecja” to jedno z najcenniejszych dzieł sztuki, jakie w czasie II wojny światowej wywieziono z Niemiec.

Obraz Rubensa „Tarkwiniusz i Lukrecja” wraca do Niemiec

Przez sześć dekad płótno Petera Paula Rubensa pod tytułem „Tarkwiniusz i Lukrecja” uważano za zaginione. Niewielu ekspertów wierzyło, że kiedykolwiek się odnajdzie. Przez lata obrazu poszukiwał Interpol, jednak bezskutecznie.

O dziele Rubensa ponownie zrobiło się głośno, kiedy w 1999 roku, po dokonaniu pewnych prac renowacyjnych, dzieło nabył rosyjski biznesmen Władimir Łogwinienko. W październiku 2023 roku Sąd Rejonowy w Poczdamie stwierdził jednak, że Rosjanin nie jest prawowitym właścicielem obrazu, ponieważ ani nie kupił go w sposób legalny, ani go nie odziedziczył.

Czytaj więcej

Porażka rosyjskiego oligarchy. Koniec batalii prawnej na 3 kontynentach

Po wielu latach napięć na linii Niemcy-Rosja w sprawie cennego dzieła, obydwa kraje doszły do porozumienia, że „Tarkwiniusz i Lukrecja” wróci do Niemiec. Niemniej, płótno wciąż znajduje się w Moskwie i nie wiadomo, kiedy zostanie przewiezione do Berlina.

„To pierwszy krok w kierunku odzyskania tego niezwykle ważnego arcydzieła, nie tylko dla Pałaców Pruskich, ale również dla całego świata” – powiedział dyrektor generalny fundacji Stiftung Preußische Schlösser und Gärten Berlin-Brandenburg (SPSG), profesor Hartmut Dorgerloh, dziękując rosyjskim funkcjonariuszom za pomoc w odzyskaniu obrazu.

„Tarkwiniusz i Lukrecja” – arcydzieło Rubensa o burzliwej historii

Olejny obraz „Tarkwiniusz i Lukrecja” o wymiarach 1,87 na 2,15 metra Rubens namalował w latach 1610–1611. Dzieło przedstawia pełną dramatyzmu scenę między synem króla Tarkwiniusza Pysznego Sekstusem Tarkwiniuszem a Rzymianką Lukrecją, tuż przez zgwałceniem kobiety przez królewskiego syna.

Motyw ten często pojawia się w malarstwie epoki renesansu. Zgodnie z rzymskimi podaniami, zhańbienie Lukrecji doprowadziło do jej samobójstwa i stało się bezpośrednią przyczyną powstania rzymskich obywateli pod wodzą Lucjusza Juniusza Brutusa. W rezultacie obalono w Rzymie monarchię i ustanowiono republikę.

Peter Paul Rubens, „Tarkwiniusz i Lukrecja”.

Peter Paul Rubens, „Tarkwiniusz i Lukrecja”.

Peter Paul Rubens, domena publiczna, Wikimedia Commons

Uważa się, że obraz znalazł się na Zamku w Berlinie za sprawą króla Fryderyka Wilhelma I Pruskiego, który go kupił. Następnie w 1790 roku dzieło przewieziono do Nowego Pałacu w Poczdamie, gdzie w galerii Sanssouci znajdowało się ono aż do II wojny światowej.

Co ciekawe, Niemcy i Rosjanie mają dwie różne wersje dalszej historii obrazu. Ci pierwsi relacjonują, że wraz wieloma innymi dziełami sztuki w 1942 roku płótno przewieziono do Zamku Rheinsberg, aby zapewnić ochronę cennym artefaktom. W trakcie wojny, przy udziale radzieckiej komisji do spraw łupów wojennych, obraz miał trafić do Związku Radzieckiego i od tamtego czasu uznano go za zaginiony.

Zdaniem Rosjan obraz wisiał w domu kochanki Josepha Goebbelsa, skąd zabrał go do Rosji jeden z radzieckich majorów. Przez dekady płótno przeleżało zwinięte w rulon w jego domu. Później przechodziło od jednego handlarza do drugiego i dopiero po latach zorientowano się, że to oryginalny obraz Rubensa. W końcu dzieło trafiło w ręce Łogwinienki.

Fundacja SPSG podaje, że spośród 159 obrazów, które przed wojną wisiały w galerii Sanssouci, wciąż brakuje 99 dzieł – w tym „Tarkwiniusza i Lukrecji”. Ogółem w ograbionych niemieckich galeriach działających pod egidą instytucji, brakuje ponad trzech tysięcy obrazów.

Obraz Petera Paula Rubensa wróci do Niemiec po wielu dekadach sporu z Rosją. „Tarkwiniusz i Lukrecja” to jedno z najcenniejszych dzieł sztuki, jakie w czasie II wojny światowej wywieziono z Niemiec.

Obraz Rubensa „Tarkwiniusz i Lukrecja” wraca do Niemiec

Pozostało 94% artykułu
Sztuka
Powstaje kolos: to będzie największy kompleks muzealny w Europie
Materiał Promocyjny
Naszą siłą jest różnorodność
Sztuka
Sensacyjne odkrycie. Odnaleziono zaginione arcydzieło Caravaggia. „Oto człowiek”
Sztuka
„Mona Lisa” zmieni miejsce pobytu. Władze Luwru podjęły już decyzję
Sztuka
Porażka wystawy tylko dla kobiet. Jest decyzja sądu. „To dyskryminacja mężczyzn”
Akcje Specjalne
Dekarbonizacja gospodarki bez wodoru będzie bardzo trudna
Sztuka
Finał „kradzieży stulecia”. Złodziej sedesu ze złota przyznał się do winy
Materiał Promocyjny
Sztuczna inteligencja może być wykorzystywana w każdej branży