Znajdujący się w greckim średniowiecznym mieście Mistra Pałac Despotów to jeden z najważniejszych bizantyjskich zabytków w Europie. Niedawno dobiegły końca trwające ponad cztery dekady prace konserwatorskie monumentalnego kompleksu, które pochłonęły 60 milionów euro. Po raz pierwszy w historii zabytek jest w pełni dostępny do zwiedzania – jako nowe muzeum.
Pałac Despotów: otwarty w swojej 600-letniej historii
Saragia tis Vasilopoulas, czyli po grecku Pałac Despotów, to serce Mistry – najlepiej zachowanego średniowiecznego kompleksu pałacowego w Grecji. Założona w połowie XIII wieku Mistra jest niezwykle malowniczo ulokowana na zboczach masywu Tajget w Peloponezie. Rozwinęła się z fortecy, którą zbudowali tu Frankowie.
Z czasem Mistra stała się stolicą Despotatu Morei – silnego, dość niezależnego księstwa, którym zarządzali synowie i bracia cesarzy bizantyńskich. Złoty wiek Morei przypada na XIV i XV stulecie – Mistra była wtedy prężnie rozwijającym się ośrodkiem politycznym i intelektualnym.
Czytaj więcej
Sanatorium w Paimio to ikona fińskiego modernizmu. Malowniczo zlokalizowany obiekt zyska nową funkcję: stanie się hotelem spa.
W tym najlepszym okresie w Morei, który był jednocześnie czasem stopniowego zmierzchu potęgi tego despotatu, panowały dynastie Kantakuzenów i Paleologów. Dawną frankijską warownię przekształcono w tamtym okresie na majestatyczny pałac.
Od 1989 r. kompleks pałacowy w Mistrze figuruje na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. Po trwających ponad 40 lat renowacji i pracach konserwatorskich, w maju 2026 r. – po raz pierwszy w historii miasta – udostępniono średniowieczny kompleks pałacowy dla zwiedzających.
Teraz znajduje się tu muzeum z nowymi przestrzeniami wystawowymi, w tym z ogromną salą tronową. Można tu oglądać zarówno wystawy stałe, jak i czasowe. Ekspozycja zawiera wiele unikatowych artefaktów pochodzących z czasów Cesarstwa Bizantyjskiego. Ukazuje zarówno ważne historycznie, jak i codzienne sceny z życia mieszkańców Mistry i całego Despotatu Morei.
Nie brakuje również wystaw cyfrowych z interaktywnymi tablicami, a nawet holograficznymi przedstawieniami postaci historycznych żyjących w późnym okresie cesarstwa. Twórcy wystawy wykreowali je na podstawie historycznych przedstawień tych postaci.
Najlepiej zachowany kompleks pałacowy w Grecji odzyskał dawny blask
Oprócz stworzenia nowego muzeum w Pałacu Despotów cały budynek zmodernizowano pod kątem przystosowania go dla potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Zainstalowano tu też nowoczesny system ochrony przeciwpożarowej – letnie pożary lasów, które otaczają Mistrę, co roku stanowią realne zagrożenie. Prace konserwatorskie przeprowadzono również w kościołach w Mistrze.
Przekształcenie Pałacu Despotów na muzeum i konserwacja innych zabytków w Mistrze to już 30. tego typu przedsięwzięcie, które zakończono od 2019 r. Resort kultury Grecji prowadzi szeroko zakrojoną inicjatywę ochrony obiektów znajdujących się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO pod kątem zmian klimatycznych, a także zwiększenia ich dostępności oraz wyposażenia ich w nowoczesne rozwiązania.
W ramach całej inicjatywy Grecy planują w tym roku otworzyć jeszcze osiem nowych muzeów. Celem jest przyciągnięcie turystów do mniej znanych lokalizacji i rozładowanie tłumów w najbardziej popularnych miejscach.
