Podczas gdy nierzadko uważa się, iż optymizm jest kluczem do szczęścia czy sukcesu, okazuje się, że może mieć on również negatywne konsekwencje – prowadzić między innymi do podejmowania błędnych decyzji. Zdaniem naukowców z Uniwersytetu w Bath w Wielkiej Brytanii dotyczy to przede wszystkim kwestii finansowych.
Badanie: Optymizm dotyczący finansów wiąże się z niskimi zdolnościami poznawczymi
Ekonomiści behawioralni z Uniwersytetu w Bath w Wielkiej Brytanii postanowili sprawdzić, w jaki sposób nasz optymizm związany z finansami łączyć się może z niższym poziomem zdolności poznawczych. W ramach badania, które opublikowane zostało w czasopiśmie naukowym „Personality and Social Psychology Bulletin”, tysiące Brytyjczyków zapytano o ich perspektywy finansowe. Dzięki danym pochodzącym z przeprowadzonych kilka lat temu badań eksperci odpowiedzi badanych mogli porównać z tym, jak sytuacja wyglądała po czasie w rzeczywistości.
Czytaj więcej
Jakość snu pogarsza się z roku na rok na całym świecie – wynika z globalnego badania zleconego przez Samsunga. Nie wszyscy śpią tak samo – kobiety...
W ramach nowego badania naukowcy przeanalizowali między innymi dane pochodzące z projektu Understanding Society – badania przeprowadzonego w Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w latach 2009-2021, w którym udział wzięli respondenci z ponad 40 tys. gospodarstw domowych. Eksperci pod uwagę brali także dane z badania British Household Panel Survey przeprowadzonego w latach 1991-2008.
Naukowcy zapytali respondentów o ich sytuację finansową oraz o to, jakie mają oczekiwania na przyszłość. Ze względu na to, że ankietowani byli pytani więcej niż raz w trakcie badania, eksperci mogli porównać ich oczekiwania z tym, jak w rzeczywistości potoczyły się ich losy. W badaniu padły pytania, na podstawie których ocenić dało się kilka cech związanych ze zdolnością poznawczą – między innymi pamięć badanych, kojarzenie przez nich słów, płynność werbalną, zdolności matematyczne czy myślenie abstrakcyjne.
Naukowcy, którym przewodniczył Chris Dawson – specjalizujący się w ekonomii psycholog z University of Bath w Wielkiej Brytanii – porównali wyniki z obu części badań, dzięki czemu byli w stane porównać zdolność poznawczą badanych z ich optymizmem finansowym. Badanie sugeruje, że osoby o wyższych zdolnościach poznawczych wykazywały tendencję do mniejszego optymizmu, podczas gdy w przypadku osób o niższych zdolnościach poznawczych było dokładnie na odwrót.
„Wyniki są jasne: ludzie w zasadzie do pewnego stopnia oszukują samych siebie” – podkreśla w badaniu dr Chris Dawson. „Badanie wskazuje, że plany oparte na nadmiernie optymistycznych przekonaniach prowadzą do złych decyzji i z pewnością przynoszą gorsze wyniki niż realistyczne przekonania” – dodał.
Jak podkreślają naukowcy, mało realistycznie i często optymistyczne oczekiwania finansowe mogą prowadzić między innymi do nadmiernego poziomu konsumpcji i zadłużenia, a także niewystarczających oszczędności. „Nawet jeśli szanse na założenie udanego biznesu są niewielkie, to optymiści zawsze myślą, że mają szansę – zakładają firmy, które skazane na porażkę” – czytamy.
Czytaj więcej
Toksyczna męskość skraca życie – do takich wniosków doszli polscy i amerykańscy naukowcy, autorzy raportu dotyczącego wpływu wzorców społecznych na...
Naukowcy: Nadmierny optymizm może prowadzić do podejmowania złych decyzji finansowych
Ze szczegółowych wyników badania wynika, że respondenci, którzy osiągnęli najwyższe wyniki w testach poznawczych, byli aż o 22 proc. bardziej skłonni do znalezienia się w kategorii realistów – osób, które eksperci opisują jako bardziej obiektywne w ocenie swoich perspektyw finansowych, niż ci na przeciwnym końcu spektrum. Naukowcy zaznaczyli, że osoby o niższych zdolnościach poznawczych mają tendencję do przeceniania swoich zdolności finansowych, w związku czym nierzadko podejmują w tych kwestiach złe decyzje.
Zadaniem ekspertów problematyczne jest to, że człowiek „jest zaprogramowany tak, że stara się pozytywnie myśleć”. „Może to negatywnie wpłynąć na jakość naszego podejmowania decyzji – szczególnie tych poważnych. Musimy być w stanie to pokonać, a nasze badanie pokazuje, że osoby o wysokich zdolnościach poznawczych radzą sobie z tym lepiej niż osoby o niskich zdolnościach poznawczych” – zaznaczają eksperci. „Nierealistyczny optymizm jest jedną z najbardziej powszechnych cech ludzkich. Ludzie nie skupiają się zwykle na tym, co negatywne – zwracają częściej uwagę na to, co pozytywne. Pojęcie pozytywnego myślenia jest bez wątpienia zakorzenione w naszej kulturze i dobrze byłoby ponownie przyjrzeć się temu przekonaniu” – zaznacza Dawson.
