Edward Snowden, sprawca największego w historii amerykańskich służb specjalnych wycieku tajnych dokumentów, od lat mieszka w Rosji. W tym kraju otrzymał prawo stałego pobytu, co pozwala mu unikać pojmania przez amerykańskie służby i postawienia przez sądem w USA za szpiegostwo i ujawnienie tajemnic państwowych.

Miejsce pobytu Snowdena nie jest ujawniane przez Rosjan, podobno do jego ochrony zatrudnieni są agenci FSB. Amerykanin w ostatnich latach regularnie pojawiał się na różnych konferencjach na całym świecie, łącząc się z ich uczestnikami za pomocą internetu. Tego typu odczyty i wystąpienia stały się dla niego źródłem zarobku pozwalającym w miarę nieźle funkcjonować, mimo niepewnego statusu uciekiniera i osoby poszukiwanej.

Snowden był też bardzo aktywny na Twitterze, gdzie regularnie komentował wydarzenia dotyczące polityki w USA, a także informacje na temat amerykańskich służb specjalnych. Ta aktywność jednak zakończyła się z dniem agresji Rosji na Ukrainę. Snowden ucichł, zniknął z Twittera. Co się z nim dzieje?

Gdzie jest Edward Snowden?

Zanim rosyjskie wojska zaatakowały Ukrainę 24 lutego 2022 roku, Snowden publikował na Twitterze praktycznie każdego dnia. Po wybuchu wojny na jego profilu pojawił się tylko jeden tweet.

Czytaj więcej

Dawny współpracownik Putina: „Jego pozycja jest słaba. Nikt nie da mu gwarancji”

„Nie podwieszono mnie nad beczką z kwasem, który wrze coraz bardziej z każdym moim kolejnym tweetem. Po prostu straciłem pewność, że to, co piszę na ten konkretny temat będzie w jakikolwiek sposób przydatne, ponieważ błędnie go określiłem” – czytamy w poście Snowdena z 27 lutego 2022 roku. To jego ostatni jak dotąd wpis.

Oczywiście przez „ten konkretny temat” należy rozumieć kwestię rosyjskiej agresji w Ukrainie. Jak natomiast rozumieć owo „niewłaściwe określenie” tematu putinowskiej inwazji?

Parę dni wcześniej Snowden, w odpowiedzi na ogłoszone w rosyjskiej telewizji ultimatum Władimira Putina, napisał lakonicznie: „Nigdy jeszcze czegoś takiego nie widziałem”. Miał zapewne na myśli żądania Putina, jego agresywny ton i tezy stawiane przez niego. 

Podobnie jak ostatni tweet Snowdena, uwadze jego obserwatorów (których Amerykanin ma ponad pięć milionów) nie umknęło jego późniejsze milczenie, które dla wielu obserwatorów jest bardzo wymowne.

Pojawiło się wiele komentarzy na temat spadku aktywności Snowdena. „Dziwne, ale choć nigdy wcześniej tego nie podejrzewałem, to teraz myślę, że Snowden jest podwieszony nad beczką z kwasem, który wrze coraz bardziej z każdym jego kolejnym tweetem” – napisał jeden z użytkowników.

Zaniepokojenie sytuacją Snowdena wyraził Jerry Berg, znany amerykański youtuber. „Jego ostatni tweet niezbyt dobrze się zestarzał zważywszy na fakt, że od tamtego czasu nigdzie niczego nie opublikował, a ja nie mogę znaleźć żadnego śladu jego życia” – napisał na Twitterze Berg.

Czy Snowden jest bezpieczny w Rosji?

Wcześniej Snowden regularnie publikował jedynie swoje opinie na temat wolności pracy i praw obywatelskich. Ani wcześniej, ani później nie wyraził się negatywnie na temat polityki Rosji. W swoich tweedach sugerował też brak wiary w to, że rosyjska inwazja na Ukrainę kiedykolwiek dojdzie do skutku.

To, że Snowden zamilkł na Twitterze już prawie miesiąc temu, nie oznacza, że całkowicie zapadł się pod ziemię – wręcz przeciwnie. W połowie marca pojawił się w internecie obszerny wywiad ze Snowdenem, którego udzielił zdalnie w ramach Camp Ethereal 2022 – konferencji poświęconej kryptowalutom. W taki sposób Snowden zarabia na życie – występując na konferencjach i wykładach.

W wyniku ujawnienia setek tysięcy tajnych dokumentów amerykańskiego wywiadu w 2013 roku władze USA zarzuciły Edwardowi Snowdenowi ujawnienie tajemnic państwowych i szpiegostwo. Grozi mu za to do 30 lat więzienia. Udało mu się uciec przed karą – najpierw do Hong Kongu, potem do Moskwy, gdzie utknął z powodu cofnięcia mu paszportu przez rząd USA.

Jeszcze w tym samym roku Rosja przyznała Snowdenowi azyl, który przedłużono w 2017 roku. W 2020 roku otrzymał pozwolenie na stały pobyt w Rosji, a na świat przyszedł jego syn, który ma rosyjskie obywatelstwo. Amerykanin zapewnia od lat, że nie współpracuje z rosyjskimi służbami specjalnymi.