Case Study Houses – tak nazwano nowoczesne domy, które budowano w Los Angeles od połowy lat 40. do połowy lat 60. Były efektem konkursu, próbą pokazania, czym może być powojenna nowoczesność w architekturze, jak budować tanio, a zarazem – atrakcyjnie. Ameryka przeżywała boom mieszkaniowy, architekci postanowili odpowiedzieć na to zjawisko projektami prostych konstrukcyjnie, eleganckich i nowoczesnych domów.
Minimalizm domów z cyklu Case Study Houses okazał się ponadczasowy, a kolejne projekty wyznaczyły trendy, stając się punktem odniesienia dla pokoleń architektów. Domy z tej serii były – i są – obiektem pożądania, nieosiągalnymi nieruchomościami niemal nieobecnymi na rynku. Powstało ich bardzo niewiele, mniej niż 30, część została wyburzona, część – przebudowana do takiego stopnia, że nie przypominają oryginału.
Właśnie dlatego informacja o sprzedaży jednej z willi powstałych w ramach projektu Case Study Houses wywołuje tak duże emocje.
Case Study House No. 22: Modernistyczna willa w Los Angeles
Na rynek nieruchomości trafił Stahl House – willa w dzielnicy Hollywood Hills w Los Angeles, którą zaprojektował słynny architekt Pierre Koenig. To dom z cyklu Case Study Houses oznaczony numerem 22.
Willa uchodzi za jeden z najbardziej znanych budynków w Los Angeles i symbol amerykańskiego modernizmu połowy XX wieku. Figurujący w rejestrze zabytków dom, według projektu architekta Pierre'a Koeniga, który znajduje się w rękach tej samej rodziny od 65 lat, niebawem zmieni właściciela.
„Po 65 latach nasza rodzina podjęła bardzo trudną decyzję, by wystawić Stahl House na sprzedaż. Ten dom był centrum naszego życia przez wiele dekad, ale jesteśmy w starszym wieku, więc jest nam coraz trudniej dbać o niego z taką energią i troską, jakiej wymaga” – napisali w swoim liście potomkowie Bucka i Carlotty Stahlów, pierwszych właścicieli domu.
Państwo Stahl byli pierwszymi właścicielami willi, stąd jego nieformalna nazwa. Posiadłość zyskała sławę dzięki fotografii Juliusa Shulmana z 1960 roku przedstawiającej zawieszoną nad urwiskiem willę, z której rozciąga się panorama nocnego Los Angeles.
Magazyn „Time” okrzyknął później zdjęcie Shulmana jedną z 200 najbardziej znaczących fotografii w historii tego czasopisma. Stahl House trafił z kolei do grona budynków, które wyznaczyły nowy kierunek w architekturze.
Case Study House No. 22 był częścią eksperymentalnego projektu o nazwie „Case Study Houses”, którego inicjatorem i sponsorem była redakcja magazynu „Arts & Architecture”. W 1945 r. „A&A” wezwało amerykańskich architektów do zaprojektowania eleganckich, a zarazem niedrogich domów. Projekt był odpowiedzią na niedobór mieszkań, z jakim zmagali się Amerykanie po okresie wielkiego kryzysu i po II wojnie światowej.
W ramach projektu w Kalifornii Południowej wybudowano łącznie 25 domów. Ich autorami byli między innymi tacy architekci jak Richard Neutra, Eero Saarinen, Craig Ellwood, Charles i Ray Eames. Wybudowana w 1959 roku rezydencja o powierzchni nieco ponad 200 metrów kwadratowych projektu Koeniga należy do najsłynniejszych modernistycznych willi w USA.
Case Study House No. 22 to jedyny dom z tej serii, który od początku pozostaje w rękach tej samej rodziny. Od lat nikt w nim nie mieszka, ze względu na status zabytku, obecni właściciele udostępniają posiadłość dla zwiedzających, a także na potrzeby komercyjnych sesji zdjęciowych czy filmowych.
Agencja prowadząca sprzedaż nie potwierdza oficjalnie ceny wywoławczej nieruchomości, ale według nieoficjalnych informacji wynosi ona 25 milionów dolarów.
„Jest dla nas fundamentalnie istotne, by nowy właściciel uszanował dziedzictwo naszych rodziców, Bucka i Carlotty, respektował wizję Pierre’a Koeniga i zobowiązał się do dbania o dom teraz i w przyszłości” – napisali w swoim liście spadkobiercy państwa Stahl.
Case Study House No. 22: ikona stylu midcentury
Państwo Stahl, właściciele nieruchomości, od początku pracowali nad rozpoznawalnością swojego domu, do czego przyczyniła się wspomniana fotografia Juliusa Shulmana. Małżeństwo chętnie zapraszało do siebie entuzjastów, ekspertów i studentów architektury. To samo robią obecnie ich dzieci.
Od 65 lat willa pozostaje w oryginalnym stanie, nie wyłączając oryginalnych wnętrz. Obecni właściciele – rodzeństwo w zaawansowanym wieku – szukają jednak nowego nabywcy, który należycie zajmie się zabytkiem.
„To nie jest zwykła sprzedaż, to przekazanie odpowiedzialności – poszukiwanie następnego opiekuna, który uszanuje historię domu, zadba o jego architektoniczną czystość i zachowa go dla przyszłych pokoleń” – czytamy w ogłoszeniu na stronie The Agency, agencji prowadzącej transakcję.
