Już wiemy, jak będzie wyglądać nowa siedziba Muzeum Nikoli Tesli w Belgradzie. W konkursie na projekt muzeum wzięli udział również polscy architekci z pracowni WXCA. Choć ich koncepcja nie została ostatecznie wybrana do realizacji, warto odnotować, że Polacy otrzymali specjalne wyróżnienie.
Projekt Muzeum Nikoli Tesli w Belgradzie: wyróżnienie dla polskiej pracowni WXCA
Obszar ten przechodzi obecnie rewaloryzację w ramach projektu o nazwie Belgrade Waterfront. Jego częścią będzie nowa dzielnica muzealna z Muzeum Nikoli Tesli oraz trzema innymi instytucjami: Muzeum Historycznym Republiki Serbskiej, Muzeum Miasta Belgrad i Muzeum Dzieci.
Czytaj więcej
Ruszyła tegoroczna edycja konkursu Building of The Year 2025. Wśród nominowanych znaleźli się Polacy, w tym gronie są też autorzy projektu przebudo...
Potrzeba przeniesienia Muzeum Nikoli Tesli do nowego, większego budynku wynikła z tego, że w dotychczasowej siedzibie – stuletniej willi – brakowało przestrzeni na odpowiednią ekspozycję bogatej kolekcji pamiątek po wybitnym fizyku i innych eksponatów.
W konkursie na nową siedzibę muzeum wzięli Polacy – architekci i z warszawskiej pracowni WXCA. Są oni autorami między innymi nowego kompleksu muzealnego na Cytadeli Warszawskiej, w skład którego wchodzi Muzeum Historii Polski i Muzeum Wojska Polskiego. Jury konkursu na nową siedzibę Muzeum Nikoli Tesli postanowiło przyznać ich koncepcji specjalne wyróżnienie.
„Projekt wyróżnia się nie tylko funkcjonalnością, ale też oddziałuje na płaszczyźnie emocjonalnej i intelektualnej, umożliwiając zwiedzającym głębsze połączenie z Teslą” – czytamy w werdykcie jury pod przewodnictwem Marko Stojčića, głównego urbanisty Belgradu.
„Układ przestrzenny zachęca do eksploracji idei wielkiego wynalazcy, czyniąc muzeum żywym, dynamicznym ośrodkiem nauki i innowacji. To miejsce, w którym historia Tesli ożywa i inspiruje do działania” – podsumowują swoją decyzję jurorzy.
Pierwszą nagrodę w konkursie, do którego zgłosiło się 46 biur architektonicznych z całego świata, zdobył wspólny pwrojekt pracowni Zaha Hadid Architects z Londynu i Bureau Cube Partners z Belgradu. „To dla nas zaszczyt, że nasza wizja zdobywa uznanie na arenie międzynarodowej, mogąc konkurować z koncepcjami światowej sławy pracowni” – przyznają architekci WXCA.
Muzeum Tesli projektu pracowni WXCA: zachować historyczny charakter budynku
Fabrykę Milana Vapy zbudowano w 1924 roku. Była to pierwsza nowoczesna fabryka w Serbii i do dziś uchodzi za symbol modernizacji tego kraju w XX wieku. To też jeden z najlepiej zachowanych zabytków architektury industrialnej w Serbii.
Koncepcja architektów z biura WXCA zakłada brak ingerencji w fasady fabryki, aby zachować historyczny charakter budynku. Centralnym punktem całego muzeum jest wysokim komin, który wypełnia światło. To swego rodzaju latarnia, która przyciąga do siebie zwiedzających.
W rozświetlonym przyziemiu komina-latarni znajduje się najważniejsze w całym obiekcie miejsce pamięci: pomieszczenie ze złotą kulą, w której spoczywają prochy Nikoli Tesli. Jest ono widoczne z każdego pomieszczenia muzeum.
Wokół komina zaplanowano dwa okręgi. Pierwszy z nich stanowi przestrzeń publiczną w dziedzińcu fabryki, drugi wyznacza ścieżkę ciągnącą się przez kolejne sale wystawiennicze wokół dziedzińca.
Muzeum zaprojektowano jako otwartą, zapraszającą przestrzeń. Przed wejściem głównym znajduje się zielony plac, z kolei w strefie wejściowej umieszczono instalację nawiązującą do burzy – to właśnie w jej trakcie według legendy miał urodzić się Nikola Tesla.
