Położona nieopodal Zamku Królewskiego Cytadela Warszawska to niezwykłe miejsce na mapie stolicy – pochodząca z XIX wieku carska fortyfikacja kryje bowiem zarówno niezwykłą wartość symboliczną, jak i materialną.
Przez lata była w większości zamknięta, ale pod koniec września to się zmieni. Miejsce przeszło spektakularną metamorfozę – na Cytadeli wyrósł jeden z największych i najnowocześniejszych kompleksów muzealnych w Europie.
Muzeum Historii Polski razem z otwartym przed miesiącem Muzeum Wojska Polskiego oraz już mieszczącymi się na terenie Cytadeli Warszawskiej Muzeum X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej i Muzeum Katyńskim złoży się na jeden z największych i najnowocześniejszych kompleksów muzealnych w Europie.
Otwarcie Muzeum Historii Polski. Powstał jeden z największych kompleksów muzealnych w Europie
Prace nad projektem architektonicznym Muzeum Historii Polski na Cytadeli Warszawskiej rozpoczęły się w 2016 roku. Ich finał zbliża się wielkimi krokami – budowa Muzeum Historii Polski dobiega bowiem właśnie końca. Placówka oficjalnie otworzy się dla publiczności już 28 września.
Czytaj więcej
Zamek w Łapalicach nieopodal Gdańska może zostać dokończony – taką decyzję podjęły miejscowe władze. Słynna samowola budowlana dostała zielone świa...
Na Cytadeli Warszawskiej wyrósł kompleks muzealny złożony z trzech brył – siedziby Muzeum Historii Polski oraz dwóch gmachów Muzeum Wojska Polskiego. Projekt jest imponujący – nowe miejsce kultury, pamięci i rekreacji na mapie Warszawy, wraz z centralnym placem miejskim, wpisane zostało w zabytkowy układ urbanistyczny Cytadeli Warszawskiej.
Na wzór innych europejskich metropolii, powołano do życia koncepcję kompleksu muzealnego w Warszawie – Cytadeli Muzeów, czyli wspólnototwórczej przestrzeni publicznej dedykowanej kulturze, pamięci oraz codziennej rekreacji. Można wręcz powiedzieć, że przestrzeń stała się „parkiem muzeów”.
Czytaj więcej
Zamek Królewski w Warszawie znalazł się wśród 25. najpopularniejszych muzeów na świecie. Niewiele dalej uplasowało się Muzeum Narodowe w Krakowie....
Za projekt odpowiada ceniona polska pracownia architektoniczna WXCA, która przygotowała między innymi projekt polskiego pawilonu na Expo 2020 w Dubaju – zainteresowanym architekturą nie trzeba więc tłumaczyć, że można spodziewać się czegoś wyjątkowego.
Architekci zaprojektowali budynek Muzeum Historii Polski jako metaforę historii zachowaną w monolitycznej bryle. „To filozoficzna opowieść o procesach historycznych, w której językiem narracji o odkrywaniu śladów przeszłości został kamień. Swoją formą minimalistyczna bryła Muzeum przypomina nieco ociosany kamienny blok” – czytamy w opisie realizacji.
Fasada Muzeum Historii Polski została wyłożona marmurowymi płytami o różnorodnym rysunku. Są one ułożone w poziome pasy, podkreślające warstwową, stratygraficzną strukturę. Jak mówi architekt Paweł Grodzicki z pracowni WXCA, „minimalistyczna, monolityczna bryła Muzeum Historii Polski może przypominać nieco swoją formą ociosany kamienny blok”.
Dlaczego architekci zdecydowali się na wykorzystanie marmuru? Każda z jego płyt jest bowiem inna i niepowtarzalna. To odniesienie do historii składającej się z niepowtarzalnych i jednostkowych zdarzeń.
Pracownia WXCA zadbała o to, by w projekcie pojawiały się motywy z polskiej tradycji architektonicznej – między innymi poddane transformacjom geometrycznym ornamenty będące odniesieniem do wzorów takich jak relief z Drzwi Gnieźnieńskich, znane z gotyku sklepienie kryształowe czy motyw z modernistycznej hali Spodek w Katowicach. W swoim projekcie architekci WXCA odwołali się także do XVIII-wiecznej kompozycji przestrzennej miejsca, kiedy to znajdowały się w nim koszary Gwardii Pieszej Koronnej.
Muzeum Historii Polski. Na Cytadeli Warszawskiej powstał „park muzeów”
Muzeum Historii Polskiej będzie mieć powierzchnię niemal 45 tys. mkw. i planowo będzie przyjmować około 500 tys. gości rocznie. Poza częścią ekspozycyjną oraz pomieszczeniami do przechowywania i konserwacji artefaktów, znajdą się w nim również przestrzenie o funkcji kulturalnej – sala koncertowa, w której zmieści się 600 osób, sala projekcyjno-teatralna, biblioteka, sale konferencyjne i edukacyjne czy taras, z którego podziwiać będzie można panoramę Warszawy.
– Współczesne muzea to nie tylko ekspozycja. To właściwie cały program różnych, współgrających ze sobą, choć czasami także niezależnych od siebie funkcji. W Muzeum Historii Polski przestrzeń wystawy stałej i wystaw czasowych stanowi mniej niż jedną piątą powierzchni – podkreśla Krzysztof Budzisz z WXCA. – Cała reszta to funkcje publiczne oraz techniczne. Cały parter muzeum przyjął formę otwartą – bez prostej, linearnej ścieżki doświadczania wnętrza. Można być wiele razy w tym obiekcie, za każdym razem robiąc coś innego, brać udział w różnych wydarzeniach. Plan wnętrza zaprojektowaliśmy tak, by można było swobodnie meandrować pomiędzy poszczególnymi blokami funkcjonalnymi niczym w wydrążonym monolitycznym bloku – dodaje.
Pracownia WXCA zadbała także o to, by muzeum korespondowało z parkiem – wśród terenów zielonych znajdą się między innymi miejsca ekspozycji plenerowych, a niektóre z zabytkowych obiektów Cytadeli Warszawskiej zostaną dostosowane do funkcji usługowych. Będzie to nierozerwalna całość – projekt śmiało postrzegany może być więc jako „park muzeów”.
W ramach I etapu prac razem z Muzeum Historii Polski i gmachem południowym Muzeum Wojska Polskiego zrealizowany został także miejski plac z podziemnym parkingiem oraz nowa brama wjazdowa od strony Wisłostrady.
Wkrótce powstanie tam także kładka łącząca teren Cytadeli z aleją Wojska Polskiego i Żoliborzem. W późniejszych etapach zaplanowano realizację gmachu północnego Muzeum Wojska Polskiego, zadaszenie ekspozycji plenerowej oraz renowację zabytkowych elementów fortyfikacji.
