Polska Stacji Antarktyczna im. Henryka Arctowskiego to jedno z najbardziej śmiałych przedsięwzięć w historii polskiej nauki. Baza, popularnie nazywana po prostu „Arctowski” (od nazwiska wybitnego polskiego geografa, glacjologa i podróżnika), powstała w 1977 roku. Polska dołączyła w ten sposób do elitarnego grona państw, które realizują własny program „polarny” w Antarktyce. Wyspa Króla Jerzego, gdzie stoi „Arctowski” jest naukowym zagłębiem – tam swoje bazy mają też między innymi Argentyna, Chiny, Korea Południowa i Chile.

Obecny kompleks Polskiej Stacji Antarktycznej im. Henryka Arctowskiego.

Obecny kompleks Polskiej Stacji Antarktycznej im. Henryka Arctowskiego.

Dekpol Budownictwo

Polska Stacja Antarktyczna im. Henryka Arctowskiego, prowadzona przez Instytut Biochemii i Biofizyki PAN, to 14 budynków, dzięki nim możliwe jest utrzymanie całorocznego charakteru stacji. Blisko pół wieku eksploatacji sprawiło jednak, że obiekty będące częścią stacji mocno się zestarzały. Remont nie ma sensu, potrzebne są nowoczesne budynki na miarę XXI wieku.

Wizualizacja przyszłego kompleksu Polskiej Stacji Antarktycznej im. Henryka Arctowskiego autorstwa p

Wizualizacja przyszłego kompleksu Polskiej Stacji Antarktycznej im. Henryka Arctowskiego autorstwa pracowni architektonicznej Kuryłowicz & Associates.

Kuryłowicz & Associates

Dodajmy do tego erozję linii brzegowej, przez co budynki stoją dzisiaj niebezpiecznie blisko zatoki. Dlatego podjęto decyzję o budowie nowej stacji oraz rewitalizacji infrastruktury, a także systemu energetycznego i paliwowego oraz sieci wodociągowej.

Montaż konstrukcji stalowej budynku nowej hali garażowej.

Montaż konstrukcji stalowej budynku nowej hali garażowej.

Dekpol Budownictwo

Autorem futurystycznej koncepcji architektonicznej nowej stacji jest nagradzana pracownia Kuryłowicz & Associates. Tę wizję architektów realizuje polska firma Dekpol Budownictwo, która odpowiada za prace budowlane. W połowie listopada 2022 roku rozpoczął się kolejny etap prac.

40-dniowy rejs na Antarktykę

Misja Antarktyka rozpoczęła się w 2020 roku, gdy w kierunku bieguna południowego wypłynął pierwszy statek z maszynami i materiałami budowlanymi. Ładunek ważył ponad tysiąc pięćset ton. Składały się nań prefabrykaty żelbetowe, konstrukcje stalowe, a także maszyny budowlane, kuter oraz elementy mostu pontonowego.

Czytaj więcej

Wraca najdłuższa trasa kolejowa w Europie. Pociągiem ze Szwecji na narty w Alpy

Kolejna część projektu rozpoczęła się na przełomie sierpnia i września 2021 r., kiedy do Antarktyki wyruszył statek z elementami konstrukcji stalowych, żelbetowych, elementami obudowy ścian i dachu, narzędziami i sprzętem geodezyjnym. W listopadzie do Chile poleciał zespół kierownik budowy, geodeta, specjalista do spraw odwodnienia, cieśla oraz montażysta konstrukcji stalowych.

Warunki są trudne - jeśli nie śnieg i silne wiatry, to błoto.

Warunki są trudne - jeśli nie śnieg i silne wiatry, to błoto.

Dekpol Budownictwo

Na miejscu zespół zajął się posadowieniem fundamentów oraz montażem konstrukcji i obudowy hali garażowej. Równolegle posadowiono fundamenty budynku głównego wraz z montażem konstrukcji stalowej. W lutym 2022 roku z Gdyni na Wyspę Króla Jerzego dopłynął kolejny statek z konstrukcją stalową budynku głównego i zaopatrzeniem stacji.

Stara baza Arctowskiego wróci do Polski w kawałkach

Kolejny etap budowy trwał do końca marca 2022 roku. Następnie, na czas zimy antarktycznej, zespół wrócił do Polski na kilka miesięcy. W połowie listopada 2022 roku do Antarktyki przypłynął Bartłomiej Słowik, kierownik budowy Dekpol Budownictwo, by kontynuować prace nad stacją. W sezonie letnim 2022-2023 przewidziane jest uzbrojenie terenu, montaż oczyszczalni ścieków, konstrukcji stalowej oraz elewacji hali magazynowej sprzętu pływającego. Okres zimowy będzie przeznaczony na prace wykończeniowe w środku budynku głównego. Jak zapowiada inwestor, koniec realizacji planowany jest w 2024 roku.

Wyrównywanie terenu pod przyszłe budynki stacji.

Wyrównywanie terenu pod przyszłe budynki stacji.

Dekpol Budownictwo

Co stanie się z obecnymi budynkami stacji antarktycznej? Zgodnie z planem, ze względu na wartość sentymentalną i historyczną oraz troskę o środowisko, rozebrane na części stare obiekty zostaną przetransportowane do Polski. Najcenniejsze przedmioty trafią do nowego budynku głównego stacji – obecnie prowadzona jest inwentaryzacja pamiątek i artefaktów znajdującej się w kompleksie budynków stacji.