Osiedle o nazwie Rozzol Melara znajduje się na wzgórzu, na wschodnich rubieżach Triestu. Brutalistyczny kompleks miał być modelowym, nowoczesnym osiedlem, zapewniającym jego mieszkańcom komfortowe życie. Z biegiem lat kompleks zaczął podupadać, podobnie jak jego reputacja. Jest jednak nadzieja na to, aby triesteński „Alcatraz” (tak nazywają go mieszkańcy miasta) odzyskał dawny blask.
Triest. Rozzol Melara. Brutalismyczne osiedle przyszłości
Większość turystów w Trieście pozostaje w historycznym centrum miasta. Tylko niektórzy udają się ok. 4 km na wschód od triesteńskiej starówki, aby obejrzeć Rozzol Melara – ogromny brutalistyczny kompleks dwóch bloków.
Rozzol Melara budowano między latami 60. a 80. ubiegłego wieku jako odpowiedź na gigantyczne zapotrzebowanie na tanie mieszkania po wojnie. Pracami projektowymi kierował triesteński architekt Carlo Celli. Podobne osiedla na peryferiach miast wybudowano w całych Włoszech, m.in. w Rzymie i Neapolu.
Dwa bloki na wzgórzu (większy stojący wyżej, a niższy – niżej) ustawiono tak, aby otaczały rozległy dziedziniec z betonowymi strukturami. Niegdyś mieściły one szkołę, bibliotekę, pocztę, centrum medyczne, dwupoziomowy garaż, kościół i ok. 20 sklepów. Z mieszkań można się było do nich dostać poprzez system zadaszonych ścieżek i korytarzy.
Czytaj więcej
650 metrów kwadratowych i pomieszczenia o wysokości 5 metrów. Przed wojną w kamienicy przy ul. Fredry 6 znajdowało się jedno z najbardziej luksusow...
Pierwsi mieszkańcy wprowadzili się tu w 1979 r., ale już w kolejnej dekadzie dzielnica Melara, do której przynależy kompleks, stała się slumsem. Obiecane sklepy na nowym osiedlu nigdy się nie otworzyły, nie dokończono też budowy wielu obiektów publicznych w obrębie Rozzol Melara.
Pomimo pogarszającego się stanu technicznego w Rozzol Melara wciąż mieszka ok. 2,5 tys. osób. Nadal też robią wrażenie modernistyczne detale architektoniczne kompleksu, które przyciągają tu fanów brutalizmu z całego świata.
Niedawno o osiedlu zrobiło się szczególnie głośno, i to w skali całego świata. W przestrzeniach Rozzol Melara nakręcono teledysk do piosenki pt. „Bang Bang” girlbandu Ive, jednego z najpopularniejszych zespołów K-popowych. Klip obejrzało na YouTube blisko 70 mln widzów.
Jest nadzieja na ożywienie triesteńskiego „Alcatraz”
W 2016 r. Rozzol Melara objęto ogólnokrajowym planem modernizacji powojennych osiedli tego typu. Realizacja projektu postępuje mozolnie, ale wciąż jest nadzieja dla brutalistycznego kompleksu. Jego mieszkańcy nie chcą się z niego wyprowadzać, bo doceniają wspaniałe widoki na Triest, morze i góry, jakie roztaczają się z okien ich mieszkań.
Plan dotyczący modernizacji Rozzol Melara ma na celu przekształcenie go w nowoczesne, przyjazne dla środowiska miejsce do życia, spotkań lokalnych mieszkańców i organizacji różnego rodzaju wydarzeń kulturalnych. Oprócz rewitalizacji przestrzeni mieszkaniowych poprawie ma ulec dostępność i komunikacja między wszystkimi częściami kompleksu, a także skomunikowanie z resztą miasta.
Ze względu na dogodne usytuowanie kompleksu na dachu wyższego bloku ma znaleźć się elektrownia wiatrowa. Na terenie wokół niższego bloku mają z kolei powstać m.in. nowe chodniki, tereny zielone, infrastruktura sportowa. Modernizacji istniejących korytarzy – jednych z najbardziej charakterystycznych elementów kompleksu – ma towarzyszyć też budowa nowych zadaszonych tras.
