Saint-Denis to podparyska miejscowość, którą świetnie znają kibice piłkarscy – to tu znajduje się stadion Stade de France, francuski odpowiednik naszego Stadionu Narodowego. Miłośnicy architektury znają też gotycką bazylikę św. Dionizego, a niektórzy także brutalistyczny kompleks mieszkalny o nazwie Îlot 8. Jeśli ktoś go nie widział, warto się pośpieszyć – władze Saint-Denis chcą bowiem częściowo wyburzyć osiedle.

Architektura brutalistyczna we Francji. Los słynnego osiedla zagrożony

Brutalizm z jego surowymi strukturami z betonu od dekad budzi skrajnie różne emocje. Nie inaczej jest ze znajdującym się przy słynnej Bazylice św. Dionizego kompleksem mieszkalnym Îlot 8 w Saint-Denis.

Osiedle wybudowano w latach 1975-1986 w ramach modernizacji centrum miasteczka i przystosowania go do potrzeb mieszkańców z klasy robotniczej. Obszar podzielono na urbanistyczne „wyspy” – îlots – z których każdą zaprojektował inny architekt. Autorką projektu Îlot 8 była architektka Renée Gailhoustet, specjalizująca się w budownictwie socjalnym i mająca już wtedy na koncie szereg realizacji na obrzeżach Paryża.

Czytaj więcej

Opuszczony wieżowiec na pustyni zostanie ukończony. Sto pięter gotowe

W ramach radykalnej transformacji centrum Saint-Denis powstały nowe obiekty mieszkalne, sklepy i inne punkty usługowe, zielone skwery i tarasy, ścieżki spacerowe i liczne miejsca spotkań. To wszystko mieli do dyspozycji również mieszkańcy Îlot 8.

Dziś stan techniczny osiedla wymaga pilnej modernizacji. Władze Saint-Denis ogłosiły plan transformacji tej części miasta, wpisujący się w Nowy Krajowy Program Odnowy Miast (NPNRU).

Włodarze Saint-Denis powierzyli stworzenie projektu modernizacji Îlot 8 architektom z pracowni Agence RVA. Zaproponowano wyburzenie niektórych części kompleksu zaprojektowanego przez Renée Gailhoustet, przebudowę skwerów i przekształcenie wielofunkcyjnego osiedla w obiekt stricte mieszkaniowy. Îlot 8 ma ponadto zyskać windy, których dotychczas w nim nie było, a także inne rozwiązania ułatwiające poruszanie się po obiekcie.

Przeciwnicy przebudowy Îlot 8 obawiają się gentryfikacji

Architekci z Agence RVA zapewniają, że transformacja, którą proponują, odbędzie się bez naruszenia oryginalnego charakteru projektu Renée Gailhoustet i że celem przedsięwzięcia jest ochrona ikonicznego kompleksu. Mieszkańcy Îlot 8, a także architekci i urbaniści, obawiają się jednak, że efekt tak dużej ingerencji w strukturę osiedla będzie odwrotny od zamierzonego.

Oponenci przebudowy, którzy zrzeszyli się w grupie o nazwie Le Collectif Îlot 8, podkreślają, że przekształcenie kompleksu w obiekt wyłącznie mieszkaniowy jest niezgodne z koncepcją Gailhoustet, w której miał on być otwartą, wielofunkcyjną częścią miasta. Zamiast tego zdaniem przeciwników transformacji Îlot 8 stanie się kolejnym zamkniętym osiedlem.

Le Collectif Îlot 8 zyskał niedawno sojusznika w osobie nowego burmistrza Saint-Denis, który publicznie poparł ich protest. Faktem jest jednak, że pomimo przeznaczenia konkretnych środków na rewitalizację kompleksu już dekadę temu, prace jak dotąd nie ruszyły, a stan Îlot 8 z roku na rok jest coraz gorszy. Żadnych skutków nie przyniosły też kampanie Le Collectif Îlot 8, których celem było pozyskanie środków na realizację alternatywnych projektów modernizacji kompleksu.