Choroby zakaźne są groźniejsze dla otyłych. Ryzyko śmierci rośnie drastycznie

Zespół naukowców z Finlandii i Wielkiej Brytanii przeprowadził badania z udziałem ponad pół miliona uczestników. Wyniki potwierdzają jednoznacznie, że osoby z otyłością są w grupie zwiększonego ryzyka ciężkiego przebiegu lub zgonu w wyniku chorób zakaźnych. 

Otyłość zwiększa ryzyko ciężkiego przebiegu choroby. Jak przeprowadzono badania?

Wpływ otyłości na cięższy przebieg infekcji był wyraźnie widać w czasie pandemii. Dane z tego okresu pokazały, że osoby z otyłością były bardziej narażone na hospitalizację lub zgon z powodu COVID-19. Naukowcy z Uniwersytetu w Helsinkach oraz uczelni w Londynie postanowili sprawdzić, czy taki związek istnieje również w przypadku innych chorób zakaźnych.

Wykorzystano w tym celu dane medyczne pochodzące od 67 000 dorosłych osób z dwóch badań w Finlandii oraz 470 000 osób z brytyjskiej bazy danych UK Biobank. Określono wskaźnik masy ciała uczestników (BMI) i obserwowano ich średnio przez 13 do 14 lat. Za osoby z otyłością uznano uczestników z BMI na poziomie 30 lub więcej. Średni wiek na początku badania w grupie z Finlandii wynosił 42 lata, a w grupie z Wielkiej Brytanii – 57 lat.

Wyniki opublikowano w czasopiśmie medycznym „The Lancet”. Badanie wykazało, że osoby z otyłością miały o 70 proc. wyższe ryzyko przyjęcia do szpitala lub zgonu z powodu jakiejkolwiek choroby zakaźnej w porównaniu z osobami o prawidłowym BMI (między 18,5 a 24,9). Ryzyko rosło wraz ze wzrostem masy ciała.

Jak otyłość wpływa na przebieg infekcji?

W ramach prowadzonych badań obserwowano przebieg różnego rodzaju chorób zakaźnych, w tym grypy, zapalenia płuc, nieżytu żołądkowo-jelitowego, infekcji dróg moczowych oraz COVID-19.

Badania sugerują, że nadmierna masa ciała znacząco zwiększa prawdopodobieństwo ciężkiego przebiegu choroby lub śmierci w przypadku większości chorób zakaźnych, a jeden na dziesięć zgonów związanych z zakażeniami jest powiązany z otyłością.

Naukowcy ustalili, że otyłość może być czynnikiem wpływającym nawet na 600 000 z 5,4 miliona, czyli 11 proc. zgonów z powodu chorób zakaźnych rocznie na świecie. Ryzyko zgonu różni się w zależności od kraju. W Wielkiej Brytanii około jeden na sześć zgonów z powodu chorób zakaźnych jest powiązany z otyłością, a w USA – jeden na cztery. Zdaniem autorów badań, sytuacja może się pogarszać.

„Ponieważ przewiduje się, że wskaźniki otyłości będą rosły na całym świecie, wzrośnie również liczba zgonów i hospitalizacji z powodu chorób zakaźnych powiązanych z otyłością” – uważa główna autorka badań, dr Solja Nyberg z Uniwersytetu w Helsinkach.

Dlaczego osoby otyłe są w grupie podwyższonego ryzyka?

Naukowcy pochylili się również nad przyczynami cięższego przebiegu chorób zakaźnych u osób z otyłością. Ich zdaniem mogą na to wpływać ogólne mechanizmy biologiczne.

– Jest prawdopodobne, że otyłość osłabia zdolność układu odpornościowego do obrony przed zakaźnymi bakteriami, wirusami, pasożytami lub grzybami, co w rezultacie skutkuje poważniejszym przebiegiem chorób – uważa jeden z autorów badania, prof. Mika Kivimäki z University College London. Dodaje, że potrzebne są dodatkowe badania, by potwierdzić mechanizmy leżące u podstaw tych powiązań, choć już teraz wiele na to wskazuje.

– Dowody z badań nad lekami na odchudzanie typu GLP-1 pasują do tej tezy, ponieważ redukcja otyłości wydaje się również obniżać ryzyko ciężkich infekcji, obok wielu innych korzyści zdrowotnych – dodaje prof. Kivimäki.

O czym muszą pamiętać osoby cierpiące na otyłość?

Naukowcy zwracają uwagę, że w przypadku osób z otyłością szczególnie ważne są szczepienia, które mogą uchronić je przed ciężkim przebiegiem chorób zakaźnych. Eksperci zalecają również zmianę nawyków żywieniowych i zdrowy styl życia.

– Aby zmniejszyć ryzyko poważnych infekcji, a także innych problemów zdrowotnych związanych z otyłością, istnieje pilna potrzeba wprowadzenia polityk, które pomogą ludziom zachować zdrowie i wspomogą utratę wagi, takich jak dostęp do niedrogiej, zdrowej żywności oraz możliwości aktywności fizycznej – podkreśla dr Solja Nyberg z Uniwersytetu w Helsinkach.