To ważne dla profesjonalnych pełnomocników w sporach podatkowych stanowisko potwierdza jeden z niedawnych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA). Sprawa zasadniczo dotyczyła rozliczenia ryczałtu za 2018 r. Ale jedną z kwestii spornych już na etapie sądowym okazał się sposób doręczenia decyzji pełnomocnikowi reprezentującemu podatnika. Radca prawny zarzucał m.in., że fiskus pomijał adres do doręczeń elektronicznych (ePUAP) wskazany w pełnomocnictwie. I doręczył mu korespondencję skierowaną do podatnika na jego adres e-Urząd Skarbowy jako osoby fizycznej, co było nieprawidłowe. W konsekwencji w jego ocenie decyzje urzędników w ogóle nie weszły do obrotu.
Czytaj więcej
Sędzia jest w stanie sprawdzić, czy niezachowanie terminu to błąd na portalu informacyjnym czy pełnomocnika.
Czy profesjonalny pełnomocnik podatnika musi mieć e-konto do doręczeń?
Ten argument nie przekonał najpierw Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Błędów w doręczeniu decyzji po stronie urzędników ostatecznie nie dopatrzył się też NSA. Zauważył, że w pełnomocnictwie z początkowej fazy postępowania podatkowego jako adres do doręczeń mecenasa wskazane zostało jego konto na platformie ePUAP. W połowie marca 2024 r., już w trakcie trwania postępowania pełnomocnik podatnika złożył jednak wniosek, aby korespondencja była kierowana do niego poprzez system e-Urząd Skarbowy. I tam zaczęła trafiać też ta dotycząca jego mocodawcy. NSA przypomniał, że możliwość doręczania pism na adres e-Urząd Skarbowy wynika z art. 144 § 1a ordynacji podatkowej w związku z art. 35e ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (KAS). Przepisy te statuują ogólne zasady dotyczące doręczeń, ale nieodnoszące się stricte do pełnomocnika. Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy o KAS dotyczącym systemów teleinformatycznych wykorzystywanych przy wykonywaniu zadań jej organy wykonują swoje zadania w szczególności przy wykorzystaniu e-Urzędu Skarbowego. Sąd nie kwestionował, że zgodnie z ordynacją podatkową ustawodawca przewidział dla profesjonalnych pełnomocników wyłącznie tryb doręczenia korespondencji za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Ustawa o KAS w art. 35 do art. 35f określa zaś w ogólny, ramowy sposób wykonywania zadań przez KAS, a w tym także zasady składania pism przez podatników będących użytkownikami systemów teleinformatycznych KAS oraz e-doręczania.
Czytaj więcej:
W przypadkach, w których doręczanie pism elektronicznie jest obowiązkowe, fiskus może wysłać je pocztą tylko w wyjątkowych sytuacjach.
Pro
NSA zauważył, że poza podatnikami w postępowaniu podatkowym występują także pełnomocnicy, do których sporne przepisy o KAS bezpośrednio się nie odnoszą. I nie wynika z nich, aby zmieniały one w każdym przypadku dyspozycję ordynacji podatkowej nakazującą kierowanie pism m.in. do radcy prawnego na adres elektroniczny podany w pełnomocnictwie w toku postępowania podatkowego. Sąd nie miał też wątpliwości, że wskazanie w pełnomocnictwie adresu elektronicznego do doręczeń, wiąże fiskusa, ale do chwili wskazania mu innego adresu. Niemniej NSA zaznaczył, że przepisy ustawy o KAS wytyczają ogólne zasady doręczania pism przez organy podatkowe za pośrednictwem e-Urząd Skarbowy. A nie zgodził się, że ten kanał komunikacji dotyczy wyłącznie doręczeń "prywatnych" osób fizycznych. Użytkownikiem konta w e-Urzędzie Skarbowym może być bowiem także profesjonalny pełnomocnik i za pośrednictwem tego portalu może składać i otrzymywać wszelką korespondencję z organami KAS.
Czy konto w e-Urzędzie Skarbowym jest tylko prywatne czy też zawodowe?
Sąd podkreślił, że wykładnia przepisów wynikających z ordynacji podatkowej oraz ustawy o KAS powinna być ze sobą spójna i nie prowadzić do sprzeczności. Wyrażona w art. 35e ust. 4 ustawy o KAS reguła, zgodnie z którą organy podatkowe doręczają pisma w e-Urzędzie Skarbowym na konto użytkownika po udzieleniu przez niego zgody, ma charakter generalny. Jeżeli zatem użytkownik wyraził zgodę na taką komunikację, to do momentu, gdy jest ona aktualna, w ten sposób doręcza się mu wszystkie pisma. Przy czym nie ma znaczenia, czy pismo poprzez e-Urząd Skarbowy doręczane jest osobie fizycznej w jej własnej sprawie czy też pełnomocnikowi. NSA uznał, że pełnomocnik szczególny dając zgodę na doręczanie pism na konto w portalu e-Urząd Skarbowy, wyraża ją we własnym imieniu jako osoba fizyczna, ale jej zakres obejmuje zarówno prywatną, jak i zawodową, tj. jako fachowego pełnomocnika, sferę kontaktów z organami KAS. Nie ma bowiem przeciwwskazań, aby pełnomocnik działał w imieniu swego mocodawcy z poziomu swojego konta osoby fizycznej jako użytkownik konta w e-Urzędzie Skarbowym. NSA zauważył, że pełnomocnik w toku postępowania ma obowiązek aktualizować adres, pod którym dokonuje się doręczeń. A skoro tak, to wyrażenie zgody przez pełnomocnika na doręczanie korespondencji za pośrednictwem platformy e-Urząd Skarbowy, oznacza dokonanie takiej aktualizacji adresu do doręczeń w stosunku do wskazanego poprzednio w pełnomocnictwie. Wyrok jest prawomocny.
Sygnatura akt: II FSK 1311/25
Czytaj więcej
Przepis, który miał być nowoczesnym rozwiązaniem problemu doręczeń w sprawach z wieloma pokrzywdzonymi, stał się narzędziem w praktyce pozbawiający...
