Z wiekiem kobiety mają coraz większe trudności z zajściem w ciążę, jej donoszeniem i wreszcie – wydaniem na świat zdrowego potomka. Około 40. roku życia niemal wszystkie komórki jajowe mają nieprawidłową liczbę chromosomów, co jest kluczową przyczyną problemów z płodnością, a także rozwinięcia się u dziecka zespołu Downa.

Badacze „odmłodzili” komórki jajowe. Kluczowe jest pewne białko

Nieprawidłowości, jakie pojawiają się w komórkach jajowych wraz z wiekiem, zaczynają się na etapie mejozy, czyli w procesie podziału komórkowego. W wyniku mejozy liczba chromosomów w żeńskich i męskich komórkach płciowych zmniejsza się o połowę, co umożliwia ich późniejsze połączenie – i powstanie embrionu.

Im kobieta starsza, tym mniej stabilne są chromosomy w jej komórkach jajowych. W rezultacie powstaje nieprawidłowy embrion, który posiada za dużo lub za mało chromosomów.

Z tym nierozwiązanym jak dotąd problemem zmierzył się zespół naukowców z Instytutu Nauk Multidyscyplinarnych im. Maxa Plancka w niemieckim Göttingen. W gronie badaczy była również Polka – dr Agata Zielińska, współzałożycielka firmy Ovo Labs, specjalizującej się w innowacyjnych rozwiązaniach w dziedzinie zapłodnienia metodą in vitro.

Czytaj więcej

Odkryto nowe zależności pomiędzy ograniczeniem otyłości a szansą na zajście w ciążę

Autorzy badania zauważyli, że komórki jajowe zawierają mniejszą ilość bardzo ważnego białka o nazwie Shugoshin 1. Działa ono jak klej, który łączy ze sobą chromosomy tak, aby miały kształt litery X.

Zdaniem badaczy ich odkrycie stanowi przełom w dziedzinie leczenia bezpłodności. Raport z badania zaprezentowano w ubiegłym tygodniu w trakcie konferencji Fertility 2026 w Edynburgu, a jako pierwszy poinformował o nim brytyjski „Guardian”.

Dzięki nowej metodzie szanse na udaną ciążę mogą wzrosnąć nawet o połowę

W badaniu wykorzystano komórki jajowe, które przekazały pacjentki z kliniki leczenia bezpłodności Bourn Hall w Cambridge w Wielkiej Brytanii. Badacze zauważyli, że po zaaplikowaniu komórkom białka Shugoshin 1, liczba komórek z nieprawidłowościami zmalała z 53 proc. do 29 proc..

Obiecujące wyniki zauważono też w przypadku komórek jajowych, które pochodziły od kobiet w wieku 35 lat i starszych. W tej grupie udział nieprawidłowych komórek zmalał z 65 do 44 proc.. Autorzy badania zauważają jednocześnie, że wynik ten nie jest istotny statystycznie, bo eksperymentowi poddano jedynie dziewięć komórek jajowych.

Naukowcy są mimo wszystko zadowoleni ze swoich wyników. „Tym, co jest naprawdę piękne, jest fakt, że zidentyfikowaliśmy konkretne białko, którego poziom spada wraz z wiekiem, i przywróciliśmy go do poziomu z młodości, co dało znaczący efekt” – podkreśla w rozmowie z „Guardianem” Melinda Schuh, współzałożycielka firmy Ovo Labs i dyrektorka Instytutu Nauk Multidyscyplinarnych im. Maxa Plancka.

Czytaj więcej

Szczepionka na HPV a komplikacje ciążowe. Opublikowano wyniki badania

Jeżeli powyższe wyniki potwierdzą kolejne badania na większej grupie komórek jajowych, to metoda, którą opracowali naukowcy, ma szansę pomóc kobietom, które starają się o dziecko w starszym wieku. „Obecnie w dziedzinie leczenia kobiecej bezpłodności jedynym dostępnym rozwiązaniem w przypadku większości pacjentek jest wielokrotne powtarzanie metody in vitro, co zwiększa prawdopodobieństwo zajścia w ciążę” – dodaje dr Agata Zielińska.

„Przewidujemy, że dzięki naszej metodzie znacznie więcej kobiet będzie mogło zajść w ciążę w ramach jednego cyklu zapłodnienia in vitro” – podsumowuje ekspertka.

Źródło:
www.theguardian.com